Vladimir Vladimiroviç Nabokov

Vladimir Vladimiroviç Nabokov ( 22 Nisan 1899 – 2 Temmuz 1977) Rus kökenli Amerikan vatandaşı Lolita aldı romanı ile tüm dünyada tanınan romancı, şair, çevirmen ve kelebek bilimcisidir. Yaşamı 1899'da Sankt-Peterburg’da dünyaya geldi. Annesi Yelena İvanovna iyi eğitimli bir ev hanımı, babası Vladimir Dmitriyeviç ise aristokrat bir aileden gelen bir avukattı. Beş çocuklu zengin, aristokrat ve Liberal bir ailenin en büyük çocuğu olan Nabokov, özel eğitim gördü. Küçük yaşta İngilizceyi özel dersler alarak öğrenmişti. Nabokov ailesi Ekim Devrimi ve Bolşevik ihtilalı sonrasında 1919 yılında Rusya'dan ayrılarak Londra’ya göçmek zorunda kalmıştı. Önceden iyi düzeyde İngilizce öğrenmiş olması sayesinde Londra’da devam ettiği Cambridge Üniversitesi, Trinity College’i birincilikle bitirdi. 1922'de mezun olup Berlin'e geçti. Berlin’de iken 1926'da ilk romanı Mashenka'yı yayımladı. 1938'de Nazilerden önce Paris'e, ardından da 1940'ta eşi ve oğlu ile ABD'ye göç etti ve Amerikan vatandaşı oldu. 1923 ile 1940 arası dönemde Rusça romanlar, hikâyeler, oyunlar, şiirler yazdı. 1941'den 1948'e kadar Wellesley College'de ders verdi. 1943'te Gogol üzerine bir inceleme hazırladı. 1955'te tüm dünyada kendisine büyük bir şöhret kazandıran Lolita adlı eserini Paris'te ve İngilizce olarak yayınlattı. Lolita adlı eseri çok tanınınca kendi kalemi ile Rusca’ya da çevirmişti. Yazarın bu romanı Stanley Kubrick ve Adrian Lyne tarafından filme de çekilmişti. 1959'da Cornell Üniversitesi Rus edebiyatı profesörlüğünden emekli oldu ve İsviçre'ye yerleşti. İngilizce ilk romanı olan The Real Life of Sebastian Knight'ı 1941'de yayımladı. Akabinde birçok İngilizce eser yazdı. 1977'de İsviçre'nin Montrö kentinde öldü. Ana dili Rusça olduğu halde birçok eserini İngilizce olarak yazmış, İngilizce yazdığı eserlerinde dahi İngiliz edebiyatçılarını da hayran bırakacak kadar dili iyi kullanmıştır. Kelebek ve böcek bilimcisi olan yazar aynı zamanda satranca meraklı birisiydi. Rusya’dan kaçmak zorunda kalan aristokrat bir aileye mensup olmasına rağmen Rusya’ya ve Bolşeviklere muhalif olmayan bir tutum izledi. Lolita dışında, önemli romanları arasında, fantastik bir aile romanı parodisi olan Ada or the Ardor (Ada ya da Arzu,) adlı eseridir. Türkçeye Çevrilmiş Bazı Eserleri Karanlıkta Kahkaha (1993), Pnin (1999), Bir Günbatımının Ayrıntıları (1999), Rua, Dam, Vale (2000), Lujin Savunması (2001), Cinnet (2003), Göz (2005), İnfaza Çağrı (2007), Saydam Şeyler (2010), Konuş, Hafıza (2011), Nikolay Gogol (2012), Maşenka (2012), Laura’nın Aslı (2012), Rus Edebiyatı Dersleri (2013), Solgun Ateş (2013), Edebiyat Dersleri (2014), Don Quijote Dersleri (2016), Yetenek (2016) ve Çarpık Dünya (2019) ve Terra Incognita (2023) ve Arlekenlere Bak! (2024)