Hasan bin Mahmûd

Hasan bin Mahmûd el-Bayâtî Fatih Sultan Mehmed ve II. Bayezıt dönemlerinde yaşamış olan bir tarihçidir. Eserinden ve Bayatı adından da anlaşıldığı gibi yazarın Oğuzların Bayat boyundan olduğu tahmin edilebilir. Yazarın Oğuzların Bayat boyundan olup uzun süre Tebriz’deki Dede Ömer Ruşeni Dergâhı’nda bulunmuş olduğu 886 (1481) yılında Şam hacılarıyla birlikte Hicaz’a gitmiş olduğu, orada yazdığı bir Farsça gazel münasebetiyle Şehzade Cem Sultan ile de tanışmış olduğu hakkında bilinen bilgiler arasındadır. Hayatı hakkında pek bir bilgimiz olmayan Bayati’nin elimize ulaşan Cem-i Cam Ayin adlı eseri onun bilinen tek eseridir. Bu eser Bayatî Hasan b. Mahmûd’un kaleme aldığı bir Osmanlı silsilenamesidir. Bayatı bu eserini, Avni Fatih Sultan Mehmet ’in saltanatının son yılında, 1481 (h. 886)’da çıktığı bir Hacc yolculuğu esnasında padişahın küçük şehzadesi Cem Sultan’la karşılaşmış ve tarih ve “ensab” ilmine meraklı olan şehzadenin isteği üzerine yazdığını bu eserinde ifade etmiştir. Eserinin adı da bu sebepten Şehzade Cem Sultan’nin adını anacak şekildedir. Bizzat kendisinin naklett