Neşri Mehmed ve Tarihi Cihannüma

Bayezid (Bayezid-i Velî) devrinin (1481-1512) tarihçisi olan Mehmet Neşri hakkında Cihannüma adlı eseri yazan bir tarihçi olması dışında bilinen şeyler çok azdır. Neşrî ise onun bir mahlasıdır. Bu yüzden asıl adının ne olduğu dahi karanlıkta kalmış, Halil İnalcık Bursa şer’iyye sicillerine dayanarak tam adının Hüseyin bin Eyne Bey olabileceğini belirtmiştir. [1]Şuarâ tezkirelerinde ismi sadece Neşrî veya Mevlânâ Neşrî olarak geçmektedir. 19. yüzyıldan itibaren kaynaklarda yazarın ismi Mehmet Neşrî yazılmaya başlanmıştır. Bursalı olabileceği, Karmanla ilgisinin olduğu Bursa da tahsil gördüğü, Bursa’da yaşadığı, ulemadan olduğu, 1520′de Bursa’da vefat ettiği kısmı bilgilerin bazılarıdır. Eserinden elde edilen bilgilere göre, Neşrî’nin 3 Mayıs 1481′de Fatih Sultan Mehmed’in vefatında Gebze’deki Osmanlı ordugâhında bulunduğu, Padişah’ın vefatından sonra İstanbul’da çıkan olaylara şahit olduğu anlaşılmaktadır. Neşri’nin Cem Sultan ile II. Bayezid arasında geçen taht mücadelesinde Neşri’nin Cem Sultan tarafını tuttuğu, Cem ölünce II. Bayezid ’ den af dileyip saraya kabul edildiği, eserini ona sunmasından ve II. Bayezid’a yazdığı kasideden anlaşılmaktadır...........