YÖNELME DURUMU

 

Fransızca  :     Datif

İNGİLİZCE:      Dative.

Almanca  :      Dativ , Wemfall

Osmanlıca:    MEF’UNÜL İLEYH

Kelime türü:   İsim –-  Dilbilimde bir terim

FARKLI EŞANLAMLI TERİMLERİ:   yönelme hali, -e hali, verme hali, yaklaşma hali, dativ eki

 

 TANIMLAR

Ad soylu sözcüklere yönelme kavramı katan ad durumu. Eylemin hangi ad üzerine yönelik yapıldığını işaret eden  ismin hal ekidir. 

“İsim soyundan bir sözü yönelme kavramıyla fiile veya bir edata bağlayan -a / -e ekiyle kurulan durum, yönelme hâli, datif, dativ eki “

Ad görevli sözcüğün taşıdığı kavrama dönüşü bildiren durum.

 yol-a, ev-e (kadar), kapı-y-a (bakmak), bahçe-y-e: düşünceye (düşünce-y-e) , okumaya (okuma-y-a) , oduna (odun-a) , oluğa (oluk-a) vb.

Bu eke;  yönelme durumu , , ismin e- hali, yaklaşma hali, dativ eki de denir.  İsmin e- hali, büyük sesli uyumlarına uyabilmek için ( e)  veya ( a ) haline dönüşebilir.  Defter- e, Hasan- a

İsim kök veya gövdelerine ulanan e eki, fiilden etkilenen nesneye, varlığa, yer belirtecine vb yönelme, yaklaşma anlamı katar.

"Okul -a  yürüdü

Ev- e, yöneldi.

Bahçe-y – e doğru gitti.

Kapı- y- a geldi.

İsmin – e hali eki, sesli harf ile biten bir kelime ile karşılaşınca seslilerden birisi düşmesin diye  “ y “ kaynaştırma harfi ile korunur.  Bahçe-y- e, kapı-y- a,