Yay asmak tabiri eski devirlerde okçuların, (Keman Kemankeş Edebiyatta Kaşı Keman ) kendisini emekliye ayırması anlamında kullanılan bir deyimdir. Eski dilde ok atıcılığında usta olanlara Kemankeş denirdi. Bin defa, av hayvanı avlayan, bin hedefi tam isabetle vuran okçular, kendilerini emekli kemankeş kabul eder , bir daha nişan almaz, ava da gitmezmiş. Böylece kemankeş yayını duvara asarak, kendisini emekli kabul edermiş. Buna ise “ Yayını duvara asmak “ denirmiş.
Halk arasında yaygın olan “ eleği duvara asmak “ deyimi de aşağı yukarı bu anlama gelmektedir. Eski devirlerde elek, tava, tencere, kalbur gibi çeşitli eşyalar kullanıldıktan sonra tavana veya davara asılırmış. Bu durum mecazi olarak” işi bırakmak, mesleği sonlandırmak, gönüllü olarak kendini emekli etmek anlamında da kullanılmıştır. Zoraki emekli edilmeye veya meslekten ihraç edilmeye ise “ Papucu dama atılmak “ deyimiyle açıklanır.
Bin sayd edince yayını bir pehlivan asar
Kaşın bu resme gün başına bin keman asar Necati
Bir pehlivan bin hefed vurup bir av avlayınca yayını duvara asar. Ama sen gün başına bin av avlıyor, yayını duvara asmıyor, aksine kaşlarını çatmaya,- yayını gerip avlamaya – devam ediyorsun.
