Yardımcı Eylem Nedir Türk Lehçelerinde Yardımcı Fiilin Eş Anlamları
Kelime türü: İsim –- Dilbilimde bir terim
TANIMLAR
Ad soylu sözcüklerin ya da kimi eylemsilerin eylem gibi kullanılmalarını sağlayan imek, etmek, yapmak, eylemek, kılmak, olmak eylemlerine denir.
Ad soylu veya adlaşmış fiil soylu kelimelerin fiilleştirilmesinde kullanılan imek, etmek, olmak, eylemek, kılmak fiilleri ve esas fiile tasvir anlamı katan ver-, dur-, kal-, yaz- gibi y bir ad ve bir yardımcı fill ile kurulan birleşik filler
akıl et-,
sabr et-,
kul ol-,
hazır ol-,
son bul-,
kabul buyur-,
teşrif buyur-,
nazar kıl-,
dua kıl-,
maç yap-,
icat yap-
"Gitse imiş görürmüş. Yardım ediniz. Banyo yapacaktı. Namaz kılacak. Hasta olursun, Hasta olmak, hasta idim, güzelsin, hükmetmek, hükmetti, zanetmek, arz olunmak, kast etmek, iyi olmamalı, kötü olacak, geçmiş olsun, gitmiş oldu,
ÖRNEKLER
TÜRK LEHÇELERİNDEKİ KARŞILIKLARI
Azerbaycan Türkçesi: kömäkçi fe'l; Türkmen Türkçesi: kömekçi iişlik; Gagauz Türkçesi: yardımcıişlik; Özbek Türkçesi: yordamçi fe'l; Uygur Türkçesi: yardämçi peil; Tat: yärdämçe fiğıl'; Başkurt Türkçesi: yarzanısı qılım; Kmk: kömekçi glagol ~ kömekçi işlik; Krç.-Malk.:boluşlukçu etim; Nogay Türkçesi: yardamşı glagol; Kazak Türkçesi: kömekşi etistik; Kırgız Türkçesi: cardamçı etiş; Alt:: boluşçı glagol; Hakas Türkçesi: polızıg glagol; Tuva Türkçesi: tu'zalal kılıgsözü; Rusça: vspomogatelnıy glagol[1]
[1] BSTS / Türk Dünyası Gramer Terimleri Kılavuzu 1997
