Vusûlî (ö. 1592 )
Adı Mehmed olan şair, şiirlerinde Vusûlî mahlasını kullanmıştır. Divanını hazırlayan Hakan TAŞ devrin kaynaklarına dayanarak onun Üsküplü olduğunu [1] doğum tarihi hakkında bir bilgi bulunmadığını Macaristan’daki Arad dergâhında beylik yaptığını ( Âşık Çelebî [1520-1571], belirtmiştir.
Devrin kaynaklarının verdiği bilgiye göre Vusulî, Malkoçoğulları olarak da nam kazanan 16. Yy da yaşamış olan büyük akıncı beyi, Malkoçoğlu Küçük Bâli Paşazâde’nin oğludur. [2]
Vusuli hakkında en çok bilgiyi veren Aşık Paşa ‘dır. Onun verdiği bilgilere göre Vusûlî, Yahyalı ocağına mensup KÜÇÜK BALİ PAŞA [ö.1543]’nın [3] oğlu olup ümeranın en iyilerindendir. [4] Devrin kaynaklarına göre “yiğit, cengâver ve kerim bir zat “ olarak nitelendirilir. Bu ifadelerden de anlaşıldığına göre Vusuli ataları gibi pek çok muharebeye, fethe ve akına katılmış bir komutan, “kapısından üç dört yüz adamın eksik olmadığı “ [5]çok cömert ve çok zengin bir akıncı beyidir.
Vusuli’nin mürettep bir divânı vardır (Sungurhan 2008: 231).Vusuli divanının bilinen tek yazması, İstanbul Üniversitesi Merkez Ktp. İbnülemin Mahmud Kemal İnal Kit. 10160 numarada kayıtlıdır. [6] “Yazma 34 yapraktır ve her sayfası 15 satırdan oluşmaktadır. “ [7] Şairin divanı Hakan taş tarafından İnceleme-Metin-Çeviri-Açıklamalar-Dizin şeklinde incelenmiş ve yayımlanmıştır. Konya 2008,
Doğum tarihiyle ilgili bilgi mevcut olmayan şairin ölüm tarihi 1592 dir.
Gazel
Bahr-ı hüsn içre n’ola ey dürr-i yek-dâne sana
Ger sadef dâye olup lü’lü’ olursa lâlâ
Bize açılmag imiş kasdı o gonçe-dehenün
Açma ammâ burayı kimseye ey bâd-ı sabâ
Zâl-i dehrün degül imiş ise ser-mûyı sefîd
Subh-dem başına yakmazdı şafakdan hınnâ
Tarz-ı Bâkîye Vusûlî yüri uydur şi’rün
İde gör kâ’ide-i âb-ı hayâtı icrâ (Sungurhan 2009: 416)
KAYNAKÇA
[1] Hakan TAŞ, VUSÛLÎ [ö. 1592], DÎVÂN [İnceleme-Metin-Çeviri-Açıklamalar-Dizin], T. C. KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI KÜTÜPHANELER VE YAYIMLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 3308 KÜLTÜR ESERLERİ Ankara 2010
[2] FİLİZ KILIÇ, VUSÛLÎ, Küçük Bâli Paşazâde, https://www.turkedebiyatiisimlersozlugu.com/index.php?sayfa=detay&detay=1756
[3] ÂŞIK ÇELEBÎ: Meşâ‘irü ’ş-Şu‘arâ: 80a ; TUMAN: Tuhfe-i Nâilî Divân Şâirlerinin Muhtasar Biyografileri: 2. c. 1172. s. ÂŞIK ÇELEBÎ: Meşâ‘irü ’ş-Şu‘arâ: 80a ; BEYÂNÎ: Tezkiretü ’ş-Şu‘arâ: 322. s.; GELİBOLULU ‘Âlî: Künhü ’l-Ahbâr ve Levâkihu ’l-Efkâr: 330. s.; KÂTİB ÇELEBÎ: Kaşfu ’z-Zunûn….: 1. c. 819.
[4] GELİBOLULU ‘Âlî: Künhü ’l-Ahbâr ve Levâkihu ’l-Efkâr: 330. s.
[5] GELİBOLULU ‘Âlî: Künhü ’l-Ahbâr ve Levâkihu ’l-Efkâr: 330. s.
[6] Hakan TAŞ, VUSÛLÎ [ö. 1592], DÎVÂN [İnceleme-Metin-Çeviri-Açıklamalar-Dizin], T. C. KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI KÜTÜPHANELER VE YAYIMLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 3308 KÜLTÜR ESERLERİ Ankara 2010
[7] İBRAHİM TAŞ, VUŜŪLÌ: Dìvān: Hazırlayan: Hakan TAŞ: Vuŝūlì [ö. 1000/1592], Dìvān [İnceleme-Metin-Çeviri-Açıklamalar-Dizin]: Konya 2008, 366 s. Gençlik Kitabevi Yayınları.Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi 2, İstanbul 2009, 243-250
