.jpg)
Venedik'te Ölüm Hakkında Bilgiler
Venedik'te Ölüm Alman edebiyatının son asırdaki en önemli romancısı olan Thomas Mann’ın bir novellası olmaktadır. Thomas Mann’ın bu romanı ilk kez 1912 da yayıncısı S. Fischer Verlag tarafından basılmıştır.
Buddenbrook Ailesi, Doktor Faustus , Efendi ile Köpeği, Büyülü Dağ, gibi romanları ile dünya edebiyatında yer edinen yazarın Venedik’te Ölüm adlı uzun hikâyesi yazarın şöhretini sürdürmesini başaran hatta bazı açılardan yazar için özel önemleri olan bir eseri olmaktadır.
Venedik’te Ölüm adlı roman Thomas Mannın , otobiyografisi hatta özel hayatına dair sırlarını dahi açığa vurduğu bir eseri olmaktadır. Thomas Mann, 1893'te ortaokulu bitirmiş ama üniversite eğitimini tamamlamadan okul hayatını terk etmişti. Annesi ile Münih'e taşınmış, on dört yaşında iken bir sigorta kuruluşunda meslek eğitim görmüş ve sigorta işlerinde çalışmaya başlamıştı. 21 yaşına kadar da sigortacılık ile uğraşmıştı.
Birçok biyografi yazarına göre Thomas Mann, Vendik'te Ölüm romanında 14 yaşında sigortacılık işleri ile uğraşan Polonyalı eşcinsel çocuğun saplantıları aracılığıyla kendi kişiliğine dair bir sırrı ele vermiş oluyordu. [1]Yazar bu romanında bir sanatçının erkek güzeli genç bir delikanlı karşısında “sanatsal güzelliğe duyulan bir hayranlık, hatta babalık duygusu ile de karışan karmakarışık duyguları anlatmıştı.” ( bkzThomas Mann Hayatı Edebi Kişiliği )
Thomas Mann, yazdığı eserlerde kendi biyografisini anlattığına dair olan iddiaları her zaman reddetmiştir. Ancak birçok araştırmacı onun eserlerinde anlattığı olaylar, kişiler, mekânlar ile yazarın biyografisi arasındaki aynilikleri tespit etmiş durumdadır. Zaten eserlerinde anlatıları ile biyografisi arasındaki alakalar şüphe bırakamayacak kadar yakınlıklar içindedir. Bu nedenle Venedik’te Ölüm adlı novellada anlatılan duygular, olaylar vb Mann’ın yaşamında özel ve önemli yerleri aydınlatır. “Thomas Mann'ın günlükleri ve eserlerinde eşcinselliğiyle olan mücadelesini ortaya koyan yansımalar bulunur. “ [2] Venedik’te Ölüm adlı eserinde de bu yönünü ortaya koyan bu çeşit emareleri mevcuttur.
Venedik’te Ölüm adlı romanı iyi anlamak için bu alıntıya da çok dikkat etmek gerekir: “ Antik mitolojiye göndermelerde bulunan ve mitolojik motifler kullanan yazar, etkisinde kaldığı Nietzche’den öğrendiği ve şimdi edebiyata uyarladığı kategorilerle oynamaktadır: Yunan Tanrısı Apollon’un karakteristik özelliklerine sahip olan Aschenbach, bir yabancı tarafından baştan çıkarılmakta ve böylece Dionysos’un hakimiyeti altına girmektedir.”
Uyarlamalar: Venedik’te Ölüm (1971), Luavino Visconti'nin Panavision and Technicolor'da yönettiği 1971 İtalyan-Fransız ortak yapımı filmde Dirk Bogarde (Gustav von Aschenbach) , Dirk Bogarde ( Gustav von Aschenbach )Björn Andrésen (Tadzio) Romolo Valli (Hotel manager) Mark Burns (Alfred) rolerini paylaşmışlar ve bu film Cannes Film Festivali'nde özel ödül kazanmıştır.[3]
Romanın özeti
Aschenbach yaşadığı şehirden çıkıp başka yerlere ve ülkelere çok az gitmiş bir adamdır. Bir gün Venedik’e gitmeye karar vermiştir. Ünlü bir yazar olan Aschenbach “..toksözlülüğü ve kendine özgü çekici konuşmasıyla topluluk karşısına çıkabilecek olgunluk ve yetkiyi elde etmişti. On yıl sonra yazı masasında oturarak mevkiinin bilincine varmayı, ününü kullanmayı ve yönetmeyi kısa olması gereken bir tek mektup cümlesinde hem güler yüzlü hem ağırbaşlı olmayı öğrenmiş” [4] bir adamdır.
Bunun için bir gemiye binerek Venedik’e doğru gitmeye başlar. Aschenbach bu yolculukta gemideki insanları tasvir etmeye başlar. Onların ruh hallerini ve iç dünyalarını anlamaya çalışırken de kendi geçmişine ve çocukluk ve lise yıllarına gidiş dönüşler yaparak geçmişini anımsamakta tekrar o gününe dönmektedir.
İnsanlar gemide kendisini genç bir adam olarak göstermeye çalışan yaşlı bir adamla alay etmektedirler. Aschenbach bu yaşlı adamın kendini küçük düşürtmesinden rahatsız olmuş hatta adamın kendisini aşağılatmasından iğrenmiştir. Nihayet Venedik’e ulaşıp bir otele yerleşir. Otelde Polonyalı bir aile onun çocukları olan Tadzio adlı bir genç ile karşılaşır. Tadzio, rahibe gibi giyinmiş olan üç kız kardeşi ve nedimeleriyle dolaşan Polonyalı bir ailenin biricik oğludur. Tadzio, 14 yaşında iken sigortacılık işlerine başlamış genç bir delikanlıdır.
Aschenbach, kusursuz bir fiziği olan, ideal güzelliğin resmi olarak gördüğü Tadzio’ya hayran olmuştur. Tüm vaktini Tadzio’yu gözlemeye ayırmaya başlamıştır. Bu genç kusursuz yapılmış olan ve ideal hatlara sahip antik Yunan heykelleri gibidir. Venedik sokaklarında, otelde, plajda her yerde Tadzio’yu aramaya ve onu seyretmeye başlamıştır. “Birisi çocuğa bir şeyler sordu; tarifsiz sevimli bir gülümsemeyle cevap verirken Tadzio, gözleri eğik, geri geri giderek birinci katta asansörden indi. Güzellik utandırır, diye düşündü Aschenbach ...”
Tadzio çok genç biri iken kendisi oldukça yaşlanmıştır. Bu nedenle gemide karşılaştığı ve kendini aşağılattığı için tiksindiği yaşlı adam gibi yaşlılığını gizlemeyi bile düşünmeye başlamıştır. Bu nedenle yüzündeki buruşuklukları gidermek için çareler aramaya dahi başlar. Genç gözükebilmek için gittiği kuafördeki yaşadıkları ise tam bir trajediyi olmuştur. Belki de tüm bunları genç Tadizo’ya kendisini genç bir adam gibi göstermek amacıyla yapmaktadır.
Bu ünlü yazarın Tadzio’ya olan ilgisi Tanrının yarattığı bu sanatsal güzelliğe duyulan bir hayranlık, hatta babalık duygusu ile de karışan karmakarışık duygular olmaktadır. “Gönlü bir baba muhabbetiyle, güzelliği, kendini feda edecek zekâda yaratanın, bizzat güzel olana karşı hissettiği o duyarlı yakınlıkla doluyor, heyecanlanıyordu.”
Aksi gibi Venedik’te salgın bir hastalık çıkmış, herkes Aschenbach’tan şehri terk etmesini önermeye başlamıştır. Ama o Tadzio’yu bırakıp şehirden ayrılamamaktadır. Hatta sadece bu sebeple Venedik’te kalıp ölmeye bile razıdır. Aschenbach “Tadzio için Venedik’te ölmek için en güzel sebep ” olmuştur.
Nitekim kendisi de salgına yakalanır. Artık hasta bir adamdır. O gün Gustav von Aschenbach, otelin önündeki şezlonga uzanmış, Tadzio ’yu seyretmektedir. “Aschenbach, her zaman olduğu gibi şimdi de onun peşi sıra gitmeye koyuldu. Sandalyeye yana yıkılan adamın imdadına koşuluncaya kadar dakikalar geçti. Onu odasına götürdüler. Ve daha o gün, yazara saygıyla bağlı dünya, onun ölüm haberiyle sarsıldı.”
Thomas Mann Hakkında İlgili Linklerimiz
Buddenbrook Ailesi Yazımı Basımı İçeriği Thomas Mann
Venedik'te Ölüm Hakkında Bilgiler Özeti Thomas Mann
Thomas Mann'ın Doktor Faustus Romanı Hakkında Bilgiler ve Özeti
KAYNAKÇA
[1] https://edebiyatvesanatakademisi.com/post/thomas-mann-hayati-edebi-kisiligi/147641
[2] https://tr.wikipedia.org/wiki/Thomas_Mann
[3] https://www.beyazperde.com/filmler/film-96298/
[4] Thomas Mann, Venedikte Ölüm, Çev. Behçet Necatigil ,Can Yayınları, 2010, s.21
