23
TERKÎB-İ BEND BERÂY-I NAZÎRE-İ RUHÎ BAGDÂDÎ ALEYHİ’RRAHMETÜ’L-HADÎ VE DER-ZIMN-I ÎN TERKÎB-RÂ NAT-I ŞERÎF-İ HAZRET-İ SULTÂN-I RÜSUL ALEYHİ EFÎALÜ’T-TAHİYYÂT-RÂ İNŞÂ
KERDE VÜ NAZM-ÂVERDE EST
(Mef’ûlü Mefâ’îlü Mefâ’îlü Faûlün)
1 Keyfiyyet-i bî-keyf ile Allâh-perestiz
Ser-mestî-i sahbâ ile peymâne-şikestiz
2 Derd-i ser olur ehl-i dile neş’e-i âmâl
Biz bâde-i bî-reng-i kemâ-kân ile mestiz
3 Şeh-râh-ı taayyün dilime vâdî-i nistî
Davâ-yı vücûdu koyalım hest ile hestiz
4 A’lâ-yı merâtibde ayân zıll-ı vücûduz
Düşdük yere biz sâye-sıfat hâk ile pestiz
5 Ermez elimiz dâ’ire-i kesrete aslâ
Biz halka-i tevhîd gibi dest-be-destiz
6 Sûfî gibi biz sâf-dil-i nûr-ı safâyız
Mir’ât-ı cilâ-dâde-i vech-i urefâyız
7 Hem-dâ’iredir âdeme hayvân u nebâtât
Derk eyle bu devrândadır devr-i mükâfât
8 Tafsîlimizin defter-i icmâlidir evkât
Enfüsden alır pertevini nûr-ı semâvât
9 Büt gibi perestiş mi olur şems-i cihâna
Bî-kayd-ı cihet olmalıdır dilde ibâdât
10 Âyînesidir vech-i beşer nûr-ı cemâlin
Esmâ vü sıfat oldu müsemmâsına mir’ât
11 Ne gavs-ı bihâr et ü ne gül-geşt-i diyâr et
Ummân-ı dilinde bulunur dürr-i murâdât
12 Tarife sezâ sırr-ı İlâhî’de söz olmaz
Yokdur harem-i cân u dile râh-ı makâlât
………….
16 Sil levh-i dilinden heves-i bûd u nebûdu
Bil sırr-ı kemâlâtını ne în ü ne ândır
17 Vâkıf olayım dersen eger sırr-ı vücûda
Âsâr halâyıkda ayân dilde nihândır
18 Âmed şüdüne eyle nazar leyl ü nehârın
İkbâl ile idbâr-ı cihân anda ayândır
19 Gir dâ’ire-i vahdete devrâna kapılma
İkbâl ile idbâra sebeb devr-i zamândır
20 Cân sırrına mahrem olan anlar bu safâyı
Bu dâr-ı fenâ içre bulur zevk u safâyı
21 Sâkî bize sun bâde-i engûru İrem’den
Keyfiyyet-i uhrâ kapalım meşreb-i Cem’den
22 Bir bâde ola neşve-i ser-şârı dem-â-dem
Versin dile şevk-i ebedî bezm-i kıdemden
23 Mecnûn degil âkil ü dânâdır o dil kim
Bî-kayd ola zencîr-i hurûfât-ı kalemden
24 Kendin bilen eyler mi nazar nakş-ı vücûda
Vârestedir erbâb-ı bekâ hayl u haşemden
…………..
29 Nûr-ı basarı ayn-ı basîret ile pür kıl
Ey dil ikilikden hazer eyle hazer eyle
30 İskât-ı kuyûdât ile gelir pertev-i vahdet
Envâr-ı tecerrüdle dilin şule-ver eyle
31 Geldin bu fenâ mülküne çün geç akabâtı
Bir ahsen-i sûret ile bârî güzer eyle
32 Bî-fâ’ide dünyâya perestiş nice bir bu
Öldürdü bizi âh bu bîhûde tekâpû
33 Dünyâ şeb-i hırmân u bekâ subh-ı şerefdir
Bîdâr-ı bekâ olmayanın ömrü telefdir
34 Ey cevhere-i kân-ı cevâhir bu bilişle
Gevher deyü ahz eyledigin seng-i hazefdir
35 Mânende-i bedr bul şerefi nûr-ı siyehden
Mâh-ı ruhuna her güzelin hattı kelefdür
36 Zâhid dil-i mestâne tehî-dest degildir
Rindân-ı mey-âşâm-ı safâ câm-be-kefdir
37 Tana siper oldukça alır menzili ârif
Sehm-i siteme ehl-i dilin cismi hedefdir
38 Bir hâle heves eyle ki dâ’im ola bâkî
Zımnında anın tatmayasın zehr-i firâkı
39 Agyâr-ı dil-âzâr sana hem-dem olur mu
Murgân-ı dile zâg-ı siyeh tev’em olur mu
………….
45 Peymâne-keş-i mazleme hükkâm-ı zamândır
Bezm-i mey-i iffetde yine Nûşirevân’dır
46 Reftâr-ı zarâfetle bu eyyâmda gerçek
Müstamel olan sıdk-ı hulûsâne yalandır
47 Hâtem gibi nâm ister isen semt-i sehâda
Bas mührü temessüklere esnâfı dolandır
48 Hem-cinsimiz Allâh bilir söylemem ammâ
Paşalar u mollâların ahvâli yamandır
49 Bak gittigimiz mesleke bak meslek-i Hakk’a
Hakkâ yolumuz râst-rev-i dûzahiyândır
50 Âyâ bize râh-ı hidâyet görünür mü
Yohsa dil-i bî-çâre bu yolda sürünür mü
…………..
56 Her istedigin kâra elin bir kez ereydi
Dünyâya kişi geldigine bârî degeydi
57 Hakkâ ki bu bir savn-ı hikem-perver-i kudret
Kim vermedi âlemde murâdâtına ruhsat
58 Kurtarmaz özün lücce-i emvâc-ı belâdan
Girdâba verir âdemi ünvân-ı riyâset
59 Dünyâ içün icrâ-yı garaz şânına düşmez
Ahbâba degil düşmenine eyle mürüvvet
60 Evlâdını sen mâla sipâriş mi edersin
Ebnâsına mîrâs-ı peder bâis-i nekbet
61 Dogdukda eder kendüye ebnâ-yı zamâne
Etvâr-ı sefîhâneyi ser-meşk-ı zarâfet
62 Bir zâtın ola mertebe vü mâlı mükemmel
Şâyeste mi zulm edene sermâye-i devlet
63 Aldanma meded zînet-i dünyâyı nidersin
Bî-vâye gelip dehre tehî-mâye gidersin
64 Zâhirde siyeh kevkeb isek manîde nûruz
Pertev-fiken-i bârika-i devha-i Tûr’uz
……………
70 Kul itdi bizi Hak o şeh-i her dü-cihâna
Sıgmaz izam-ı kevkebesi kevn ü mekâna
71 Her zerresi bir kulle-i Kâf olsa sezâdır
Şems-i şerefi nice sıgar evc-i beyâna
72 Girmez gözüne bir ehadın nûr-ı tecellî
Kuhl etmeyicek hâk-i rehin dîde-i câna
73 Dergâhına yüz sürmege bin cân ile hasret
Hep bende-i fermân-beri şâhân-ı zamâne
74 Cân buldu zuhûrundan anın kâleb-i âlem
Rûh oldu vücûdu ezelî cism ile câna
75 Ol pâdişeh-i tâc-âver-i hutbe-i “levlâk”
Sultân-ı şeref-perver-i heft-kişver-i eflâk
82 Yüz verdi dile pertev-i hûrşîd-i İlâhî
Döndürdü beyâz-ı sehere rûy-ı siyâhı
83 Bir dilde ola ışk-ı şehen-şâh-ı nübüvvet
Tâb-âver-i hurşîd olur pertev-i âhı
84 Müşkil mi kalır ol dil-i pür-nûr-ı hikemde
Hep keşf olur esrâr-ı şuûnât kemâ-hî
…………
89 Cûyân olagör Kâf-ı dilin ankâsın
Elbet arayan dilde bulur Mevlâ’sın
90 Ârif düşe mi çengel-i kîl u dahı kâle
Fehm eylemeden sırr-ı dilin manasın
…………
94 Bir pîre yapış kim olasın vâkıf-ı esrâr
Say et sana pîrsiz demesin zümre-i eşrâr
95 Yâ Rab esâfilde nedir böyle saâdet
Bu rütbe eâlîye neden geldi mezellet
96 Bî-berg ü nevâ kaldı ilâhî urefâmız
Oldu cühelâ zümresi hep nâ’il-i devlet
…………..
Haz.: Dr. Mehmet Arslan-İ. Hakkı Aksoyak, Haşmet Haşmet Külliyatı, T. C. KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI KÜTÜPHANELER VE YAYIMLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 3199 KÜLTÜR ESERLERİ
