Ta‘rîf-i Nüzhet-fezâ Der-Sitâyiş-i Tevkî‘-i Mustafâ Pâşâ
1. Kasr-ı rûh-efzâ değil hüsn ü bahâ me'vâsıdır
Cennet-i a‘lâ bunun ferş-i cihân-ârâsıdır
2. Seyr edüp tarh-ı cedîd-i sakf-ı âlîsin dedim
Var ise bu rûy-ı arzın âlem-i bâlâsıdır
3. Rûh-ı Eflâtun dedi yok yok hatâ etdin hatâ
Âlem-i câh u celâlin bu yeni dünyâsıdır
4. Dâr-ı huldun bir musanna‘ beytidir yahud dedim
Dedi Rıdvan yok bu beyt-i cennetin ma‘nâsıdır
5. Dâr-ı mihnetdir cihân ammâ bunun hâk-i deri
Ol kıyâsın sûret-i illâ-yı istisnâsıdır
6. Tâk-ı Kisrî Kasr-ı Şîrindir peder mâder ona
Bu ikisinin dahı bir tıfl-ı nev-peydâsıdır
7. Kûh u deryâ iki cânibden der-âgûş eylemiş
Sanki deryâ dâyesi kûhsâr ise lâlâsıdır
8. Kûh sakınmakda ruhsârın doğar günden onun
Bahr ise âyînedâr-ı tal‘at-ı garrâsıdır
9. Habbezâ sâhil-serâ kim reng ü bûy-ı nev-bahâr
Gülşen-i pür-feyzinin bir gonca-i ra‘nâsıdır
10. Tıynet-i hâkindeki dil-cûy bûy-ı âşinâ
Milket-i bâğ u bahârın hazret-i İsâsıdır
11. Habbezâ gülzâr-ı pür-feyz-i temâşâ-yı garîb
Kim behişt-i heşt onun bir gûşe-i tenhâsıdır
12. Ana tenhâ gûşe ta‘bîr etmek ey kilk-i sakîm
Hak bu kim gâyet hatânın zirve-i a‘lâsıdır
13. Hiç tenhâ yer kalır mı ol celâlet-hânede
Kim cenâb-ı âsafın menzilgeh ü me'vâsıdır
14. Öyle âsaf kim muhît-i çarh ile mahdûddur
Ol mesâfet kim sarây-ı câhının pehnâsıdır
15. Âsaf-ı ferman-revâ kim heft ahter nüh felek
116
Gûşe-i ebrûsunun âvâre-i îmâsıdır
16. Mustafâ Pâşâ-yı tevkî‘i o gerdun-pâye kim
Mâh-ı nev seng-i fesân-ı hançer-i tuğrâsıdır
17. Bahr-ı zehhâr-ı mürüvvet kim kef-i dür-pâşının
Her benânı neyl-i ifzâl ü atâ mıkyâsıdır
18. Yekke-tâz-ı arsa-i haşmet ki mihrin pençesi
Şâne-i yâl ü düm-i rahş-ı cihan-peymâsıdır
19. Ana rif‘at kâbiren-an-kâbirin mevsûldur
Nüh felek gûyâ misâl-i nisbet-i âbâsıdır
20. Hazret-i der ibn-i gays ibn-i sahâb ibni'l-bahir
Kim necâbet lem‘a-i nûr-ı cebin pîrâsıdır
21. Mâh hâcib mihr micmerdâr keyvan pâsbân
Cündü Behrâm olmak el-hak elyak u ahrâsıdır
22. Neyleyim ammâ ki keyvânın buhul mâhın nifâk
Âftâbın gamz mirrîhin sefeh evlâsıdır
23. Âsafâ âlî-cenâbâ Cem-şükûhâ dâverâ
Ey ki gerdun kaddinin bir câme-i yektâsıdır
24. Maskat-ı re's-i himemdir dûdmân-ı devletin
Dergehin ehl-i kemâlin melce vü me'vâsıdır
25. Maşrık-ı ikbâle fass-ı hâtemin bedr-i tamâm
Hançerin burc-ı celâlin gurre-i garrâsıdır
26. Ol cihân-ı mekremetsin kim senin dest ü dilin
Lutf u ihsan kânıdır cûd u himem deryâsıdır
27. Mekremet sende nevâziş sende himmet sendedir
Zâtın ifzâlin heman dünyâ vü mâ-fihâsıdır
28. Şekl-i evvelden bu devlet bir delîl-i muntazam
Re'y-i pür-nûrun onun külliyet-i kübrâsıdır
29. Âsafâ çâker-nevâzâ abd-i nâ-kâmın Nedîm
Gerçi kim nazm-ı kemâlin beyt-i müstesnâsıdır
30. Sektedâr olmak velîkin azl-i bî-hengâm ile
117
Rûzgâr-ı süfle-tab'ın vaz‘-ı nâ-bercâsıdır
31. Lîk lutfun şöyle mağrûr eylemişdir onu kim
Lekke-i meh zahm-ı dest-i redd-i istiğnâsıdır
32. Gitdiğince perde-birûn oldu nâz u nahveti
Mülk-i ma‘nâ sanki hâs-ı hâme-i gûyâsıdır
33. Kilkinin da‘vâsı tâ ol haddedir kim gûyiyâ
Sîne-i bircis onun müsvedde-i inşâsıdır
34. Gayri sen ey hâme meşgul ol du‘â-yı devlete
Kim du‘âsı ehl-i tab‘ın gâyet-i kusvâsıdır
35. Tâ ki mi‘mâr-ı hüner-pîrâ-yı feyz-i nâmiye
Kasr-ı la‘lîn-i dil-ârâ-yı gülün bennâsıdır
36. Kasr-ı câh u haşmetin hem-vâre olsun ber-karâr
Kim sabâh-ı ıyd o kasrın perde-i dîbâsıdır
37. Mülk-i cûd olsun müsellem kabza-i teshîrine
Zerre mihrin tâ zebûn-ı pençe-i kübrâsıdır
