Şevket Arı
Tam adı Tam adı Mehmet Şevket Arı olan şair, 1888 yılında Çanakkale'nin Saraycık köyünde [1]dünyaya gelen yazılarında Kara Muavin, Kara Müdür takma adları ile de tanınan hikâyeci ve yazardır.
İlköğretimine Çanakkale'de başlamıştır. İlk mektebi Çanakkale’de tamamladı. İlkokulu bitirdikten sonra orta mektebi parasız yatılı Mekteb-i Sultani Galatasaray Lisesinde tamamladı.
Galatasaray Lisesinden sonra "Halkalı Ziraat Mekteb-i Âlisine girerek 1913 (1329) yılında mezun oldu. 1914'te memurluğa başladı.1917 yılında Kayseri Darüleytam müdürlüğü yaptı. Daha sonra Karacabey Çiftliği müdürlüğüne geldi Bu müdürlüğü sırasında Yunan işgali başlayınca 1919'da Yunan işgaline karşı savaşan civardaki çeteleri Millî Mücadeleye yönlendirdi ve çetelerle birlikte çatışmalara katıldı. Bu çatışmalar ve mücadeleler sırasında “Kara Muavin “, “Kara Müdür” lâkabıyla ün saldı.[2]
1923 yılında Adana Ziraat Mektebi müdürlüğü, 1925 yılında Ziraat Vekâleti Ziraat Aletleri Şubesi müdürlüğü, 1926 yılında Çifteler Çiftliği müdürlüğü yaptı.[3]
1929 yılında serbest hayata atılarak 1932 yılına kadar Emin Sazak Çiftliği müdürlüğünü yürütmüş ve sonra tekrar Ziraat Vekâletine dönerek 1937 yılına kadar Ziraat Aletleri Şubesi müdürlüğü görevinde bulundu. 1937-1942 yılları arasında Trakya Umumi Müfettişliği Ziraat Müşavirliği görevini yaparken, fahri olarak Edirne Lisesi Kimya ve Fransızca öğretmenliği görevini de yürüttü.1942 yılında Zirai Kombinalar Teşkilatını kurdu. [4]
1950 yılında Tarım Bakanlığı Teknik Müşaviri iken emekliye ayrıldı. Emekli olduktan sonra kendisini hikâyeciliğe verdi. Hikâyelerinin bir kısmını çeşitli gazete ve dergilerde yayınladı. "Kırdan Bayırdan Derlemeler" isimli kitabında deneme türündeki yazılarını da toparladı. Hikâyelerinin bazıları "Mert Düşman" adı altında ölümünden sonra yayınlandı. Mert Düşman adlı eseri Şevket Arı, ölümünden sonra "Abdi İpekçi Barış Ödülü"ne layık görüldü [5]ve Milliyet Gazetesi'nde yayınlandı. Şevket Arı, basit bir kalça kırığı ameliyatından sonra 9 Ekim 1979 tarihinde vefat etti.[6]
EDEBİ KİŞİLİĞİ
Yazarlığa ve hikâyeciliğe emekli olduktan sonra başladı. Hikâyelerinde sosyal ve toplumsal konulara yer verdi. Daha ziyade milli mücadele yıllarında yaşadığı anıları öykü halinde anlattığı anı- hikâye türündeki öyküleri ile tanındı. Öykülerinde kendi başından geçen olaylara yer verdi. Millî Mücadele yıllarını toprak ve doğa ile ilgili gözlem ve anılarına dayanan olayları, mesleği gereği yakından tanıdığı köyleri ve köylüleri değişik açılardan ele alan öyküler yazdı. Türk toplumsal tabakalarını temsil eden her sınıftan insanı kaleme aldı. Köylülerin ve çiftçilerinin sorunlarını sosyalist yazarlar gibi istismar etmeden, siyasi amaçlar gütmeden art niyetsiz bir tutumla ele aldı.
Milli mücadeleye dâhil olup bil fiil çatışmalar katıldığı için milli mücadele yıllarındaki sosyal çevreleri ve savaşın cephe gerisinde yaşananları başarı ile aksettirdi. Bu nedenle öyküleri cephe gerisinde yaşananları açıklıkla ortaya koyması nedenli ile önemli olmaktadır. Milli mücadele yılları dışında yaşadığı memuriyet dönemini anlatan ve o günlerden izler taşıyan öyküler de yazmıştır. Sade, gerçekçi ve etkileyici hikâyelerinde daha çok kendi başından geçen olayları dile getirmiştir.
Hikâyeleri: Kırdan Bayırdan Derlemeler (1949); yeni baskısı Kırdan Bayırdan adıyla 1998. Eserin sunuş yazısı: Nevzat Kösoğlu), Sabrımı Denedim (1999).
KAYNAKÇA
[1] Dr Aslan Tekin Edebiyatımızda İismler, Elips Yayınları Ank. 2005, shf 61
[2] PROF. DR. NURULLAH ÇETİN http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/ari-sevket
[3] Sarıyüce, Hasan Latif(2012). Türk Çocuk ve Gençlik Edebiyatı Ansiklopedisi. İstanbul: Nar Yayınları. 2. Cilt.
[4] https://www.otuken.com.tr/YazarDetay/Sevket-Ari
[5] https://www.otuken.com.tr/YazarDetay/Sevket-Ari
[6] PROF. DR. NURULLAH ÇETİN, http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/ari-sevket
