Seçkin Murabba Örnekleri

Bana dünyada ya Rab demezem  tac ü hilafet ver
Ya sultanı cihangir eyleyüp  küll-ü riyaset ver
Ya bir şah –ı Süleyman’a  Asaf kıl vezaret ver
Ya erbabı menasıp gibi  bir özge siyadet ver

Cihanı ehline sevk eyle bana şevk ü halet ver
Kesafet kalbi zeng  etse musaykal kıl letafet ver
Kemal’i fazl  u kut u layemut  ile saadet ver
Dem- i âhirde imân  dünya da sabr u kanaat ver.  Şair Fevri( Ahmet 16 yy )

 

Gün gibi evvel beni dünyâya sultân eyledün

Sonra dönd ün sâye-veş hâk ile yeksan eyledün

Başumı çevgari-ı mâh-ı nevle gaitan eyledün

Neyledün ey çarh-i hûnî neyledün kan eyledün

 

Bana çün aşüftelik ergürdi devr-i rüzgâr

Bahr-ı gamsın eyledün mevc-i hilâli aşikâr

Fülk-i cismün eyledün ol mevt: birle bî-karâr

Neyledün ey çarh-ı hûnî neyledün kan eyledün

 

3. Hâb-ı gafletden edüp suret gözinün perdesin

Dostluk kânununun nâ-sâz kildun perdesin

Böyle mi eyler cihanda bir kişi perverdesin

Neyledün ey çarh-ı hûnî neyledün kan eyledün

 

4. Kara yere dökmeye ehl-i zeminin kanını

Aşikâr etdün hilâlim hançer-i bürrâmını

Kime zalim urdımsa sildim dâmenünle kanını

Neyledün ey çarh-ı hûnî neyledün kan eyledün

 

5. Mihr yaksun haşre dek sinende hasret dâgım

Dîde-i encüm akı Isım yere kan ırmağım

Dişlesün dendân-ı Pervîn mâh-ı nev parmağını

Neyledün ey çarh-ı hûnî neyledün kan eyledü    Hayali Bey 

 

(İbrahim Paşa 'mn Öldürülmesi Hakkında Murabba) (Büyük Türk Klasikleri, c ili, s. 379)

Fâilâtün Fâilâtün Fâilâtün Fâilün

 

 

 

 

 

[Mef’ûlü Mefâ’îlün Mef’ûlü Mefâ’îlün]

 

Acıtmag-içün cânum lâyık mı saña cânâ

 Bûs-ı lebüñi itmek agyâra ‘atâ cânâ

 Cân umar-iken senden lutf-ıla vefâ cânâ

 Her dem niçe bir câna cevr-ile cefâ cânâ

 

Cânum lebüñi emmek ümmîd idinür her dem

 Kim derdine anuñ oldur ol olan em sem

 Agyâra sunub anı ammâ dimeseñ mâ em

 Her dem niçe bir câna cevr-ile cefâ cânâ

 

Cânum lebüñe mâyil oldugı budur ekser

 Kim andan aña bir hoş zevk-ile safâ irer

 Cânum acıdub anı meclisde öper sâgar

 Her dem niçe bir câna cevr-ile cefâ cânâ

 

Agyâra tolu üzre karşumda sunarsın leb

 Cânâneler içinde andan bu mıdur meşreb

 Câna irer ol gamdan tâb-ı elem-ile teb

 Her dem niçe bir câna cevr-ile cefâ cânâ

 

Agyâra leb emdürmek kim ‘âdet idindüñ sen

 Saklarsın o kem ‘âdet ammâ anı Nazmîden

 Ol saña anuñ-çün der karşuñda idüb şîven

 Her dem niçe bir câna cevr-ile cefâ cânâ       Edirneli Nazmi 

 

Yrd. Doç. Dr. Sibel ÜST, EDİRNELİ NAZMÎ DÎVÂNI (İNCELEME-METİN) T. C. KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI, 2012 www.kulturturizm.gov.tr

 

Perişan Halin Oldum ( Mütekerrir murabba)

Perişan halin oldum sormadın hal-i perişanım 
Gamından derde düştüm kılmadın tedbir-i dermanım 
Ne dersin rüzgarım böyle mi geçsin güzel hanım 
Gözüm canım efendim sevdiğim devletli sultanım 

Esir-i dam-ı aşkın olalı senden vefa görmem 
Seni her kanda görsem ehl-i derde aşina görmem 
Vefa vü aşinalık resmini senden reva görmem 
Gözüm canım efendim sevdiğim devletli sultanım 

Değer her dem vefasız çerh yayından bana bin ok 
Kime şerh eyleyem kim mihnet ü enduh u derdim çok 
Sana kaldı mürüvvet senden özge hiç kimsem yok 
Gözüm canım efendim sevdiğim devletli sultanım 

Gözümden dembedem bağrım ezip yaşım gibi gitme 
Seni terk eylemezem çün ben beni sen dahi terk eyleme 
İgen hem zalim olma ben gibi mazlumu incitme 
Gözüm canım efendim sevdiğim devletli sultanım 

Katı gönlün neden bu zulm ile bidade ragıbtır 
Güzeller sen tegi olmaz cefa senden vaciptir 
Senin tek nazenine nazenin işler münasiptir 
Gözüm canım efendim sevdiğim devletli sultanım 

Nazar kılmazsan ehl-i derd gözden akıdan seyle 
Yamanlıktır işin uşşak ile yahşı mıdır böyle 
Gel ALLAH (c.c.)'ı seversen bendene cevr eyleme lutf eyle 
Gözüm canım efendim sevdiğim devletli sultanım 

Fuzuli şive-i ihsanın ister bir gedayındır 
Dirildikçe seg-i kuyun ölende hak-i payındır 
Gerek öldür gerek ko hükm hükmün ray rayındır 
Gözüm canım efendim sevdiğim devletli sultanım   FUZULİ

 

 

Gül yüzünde göreli zülf-i semen-sây gönül
Kara sevdaya yiler bî-ser ü bî-pây gönül

Dimedüm mi sana dolaşma ana hay gönül
Vay gönül vay gönül vay gönül ey vay gönül

 

Bizi hâk itdi hevâ yolına sevdâ nidelüm
Pây-mâl eyledi bu zülf-i semen-sâ nidelüm

Kul idinmezdi güzeller bizi illâ nidelüm
Vay gönül vay gönül vay gönül ey vay gönül

 

Felekün nûş iderem nîşini sâğarlar ile
Doğradı hâr-ı cefâ bağrumı hançerler ile

Baş koşam dimez idüm ben dahi dil-berler ile
Vay gönül vay gönül vay gönül ey vay gönül

 

Yarun itden çog uyar ardına ağyâr diriğ
Bize yâr olmadı ol şuh-ı sitem-gâr diriğ

Kıldı bir dil-ber-i hercâîyi dil-dâr diriğ
Vay gönül vay gönül vay gönül ey vay gönül

 

Ben dimezdüm ki hevâ yolına ser-bâz gelem
Ney-i ışkunla gamun çengine dem-sâz gelem
Dir idüm ışk kopuzun uşadam vâz gelem
Vay gönül vay gönül vay gönül ey vay gönül

 

Dil dilerken yüzinin vaslını cândan dahi yiğ
Bir demin görür iken iki cihândan dahi yiğ
Akdı bir serve dahi âb-ı revândan dahi yiğ
Vay gönül vay gönül vay gönül ey vay gönül

 

Ahmed’em kim okınur nâmum ile nâme-i ışk
Germdür sözlerümün sûzile hengâme-i ışk
Dil elinden biçilübdür boyuma câme-i ışk
Vay gönül vay gönül vay gönül ey vay gönül     Ahmet Paşa
 

Feilâtün feilâtün feilâtün feilün

 

Failâtün Fâilâtün Fâilâtün Fâilün

 

Dinle bülbül kıssasın kim geldi eyyâm-ı bahar

Kıırclı her bir bağda hengâm-ı bahar

Oldı sîm-efşân ana ezhâr-ı bâdâm-ı bahar

Ayş u nûş it kim geçek kalmaz bıı eyyâm-ı bahar

 

Yine envâ'-ı şükûfeyle bezendi bâğ u râğ

Ayş içün kurdı çiçekler salm-ı gülşende otağ

Kim bilür ol bir bahara kim ölüp kim kala sağ

Ayş ıı nûş it kim geçer kalmaz bu eyyâm-ı bahar

 

Tarf-ı gülsen nûr-ı Ahmed birle ınâlâmâklür

Sebzeler anda sahabe lâle hayr ül-âklür

Hey Muhammed ümmeti vakt-İ hıızûr-ı hâldür

Ayş u nûş it kim geçer kalmaz bu eyyâm-ı bahar

 

Kıldı şebnem yine cevherdâr tîg-i süseni

Jaleler aldı hevâyî toplar ile gülşeni

Ger temâşâ ise maksûdun beni esle beni

Ayş ıı nûş it kim geçer kalmaz bıı eyyânı-ı bahar

 

Ruhlan rengin güzellerdür gül ile lâleler

Kim kulaklarına düıiü cevher asmış jaleler

Aldanup sanma ki bunlar bile bakî kalanlar

Ayş u nûş it kim geçer kalmaz bu eyyâm-ı bahar

 

Arif isen hoş geçür gel bu demi yârân ile

Bağda kan aldı şimşek neşter-i bârân ile

Gisitâda görinen lâle vü gül nu'mân ile

Ayş u nûş it kim geçer kalmaz bu eyyâm-ı bahar

 

Gi teli ol demler ki olup sebzeler sâhib-firâş

Gonca fikri gülşenün olnıaşdı bayrında baş

Geldi bir dem kim kızardı lâlelerle dağ u taş

Ayş u nûş il kim geçer kalmaz bu eyyâm-ı bahar

 

Ebr gülzâr üstüne her subh gevher-bâr iken

Nefha-i bâd-ı seher pür-nâfe-i Tâtâr iken

Gaafil olma âlem ün mahbûbn da  var iken

Ayş u nûş it kim geçer kalmaz bu eyyâm-ı bahar     Mesihi

 

Büyük Türk Klasikleri, c.2, s. 233)

 

 

 

 

 

Ey gülistân-ı cemâlün gül-i nâzük-bedeni

Ravza-ı hüsn ü bahârun semen ü nestereni

Garaz öldürmeg ise cevr ü cefâyile beni

Yüri şâhum yüri ısmarladum Allâha seni

 

Çünki senden felek ayırdı şehâ ben kulunı

Gülşen-i hüsnüni medh eyleyici bülbülüni

Kokmasun bârî sakın zâg-ı rakîbün gülüni

Yüri şâhum yüri ısmarladum Allâha seni

 

Nice eyyâm zamânıydı ki hâk-i derdüm

Mâl-i makbûl huzûrunda deründe derdüm

Beni redd itmeyesin degme günehden derdüm

Yüri şâhum yüri ısmarladum Allâha seni

 

Düşeyin derde ki hergiz ana bulunmaya em

Kalayın derd ile hem-sâye ola derd ü sitem

Ben ölürsem öleyin mihnet ile sana ne gam

Yüri şâhum yüri ısmarladum Allâha seni

 

Bunca zulm ü ta‘ab u cevr ü cefâ bana neden

Kıluram kılmag ise ger garazun terk-i vatan

Sendedür cân u gönül ger degül ise n’ola ten

Yüri şâhum yüri ısmarladum Allâha seni

 

Şâdî-yi vaslüne ola mı kı bi dahı irem

Nice demler dökerem olmaya mı dem ki görem

Gelem Allâh nasîb itdi ise yine görem

Yüri şâhum yüri ısmarladum Allâha seni

 

Düşdi bu subh u seher bu şeb-i hicrâna Kemâl

Veh ki dünyâda harâm oldı ana rûz-ı visâl

Âhiret hakkını bârî sanemâ eyle helâl

Yüri şâhum yüri ısmarladum Allâha seni   Sarıca Kemal 

 

Walsh, John R. (hzl.) (1979). “The Divançe-i Kemâl-i Zerd”. Journal of Turkish Studies, Türklük Bilgisi Araştırmaları: Ali Nihad Tarlan Hatıra Sayısı(3): 435.

 

 

Sıdk ile terk edelim her emeli her hevesi

Kıralım hâil ise azmimize ten kafesi

İnledikçe eleminden vatanın her nefesi

Gelin imdâda diyor bak budur Allaah sesi

 

Bize gayret yakışır merhamet Allaah’ındır

Hükm-i âtî ne fakirin ne şehinşâhındır

Dinle feryadını kim terceme-yi âhındır

İnledikçe ne diyor bak vatanın her nefesi

 

Mahv eder kendini bülbül bile hürriyyet için

Çekilir mi bu belâ âlem-i pür-mihnet için

Dîn için devlet için can çekişen millet için

Azme hâil mi olurmuş bu çürük ten kafesi

 

Memleket bitti yine bitmedi hâlâ sen ben

Bize bu hâl ile bizden büyük olmaz düşmen

Dest-i a'dâdayız Allah için ey ehl-i vatan

Yetişir terk edelim gayri hevâ vü hevesi    Namık Kemal 

 

 

 

 

Değişmez fen mi vardır müstakar eşyâ mı kalmıştır

Delili sâbit olmuş binde bir da’vâ mı kalmıştır

Deme insâna ma’lûm olmadık ma’nâ mı kalmıştır

Eğer meçhûl ararsan her işin encâmı kalmıştır

 

Memâtı görmedim ömrümde bir inkâr eder mezheb

Fenâdır bir fenâ dünyâdayız intâc-ı her matleb

Firaak u haps ü nefyi kadr ü nâmûsumla gördüm hep

Cihânın bin belâsından bana pervâ mı kalmıştır

 

Sipihrin bahtını ikbâlini hep pây-mâl ettim

Hamiyyet mesleğinde terk-i evlâd ü iyâl ettim                       

Hayâtımdan muazzezken vatandan infisâl ettim

Sebât ü azme hâil bir denî dünyâ mı kalmıştır

 

Musırrım sâbitim tâ can verince halka hizmette

F-edâkârın kalır ezkârı dâim kalb-i millette

Denir bir gün gelir de sâye-yî feyz-i hamiyyette                     

Kemâl’in seng-i kabri kalmadıysa nâmı kalmıştır   Namık Kemal

 

 

 

Göreli ol sanemin kaşlarını yây gözüm

Kıldı cevr oklarına sîne siper vây gözüm

Dimedüm mi sana ben bakma ana hây gözüm

Gözüm eyvây gözüm vay gözüm eyvây gözüm

 

Tîr-i gamzen sanemâ gözlerüme olalı tûş

Gözlerüm yaş akıdup bahr oluban eyledi cûş

Seyl-i eşküm dökilüp gözlerümi eyledi boş

Gözüm eyvây gözüm vay gözüm eyvây gözüm

 

Tûtiyâ olmayalı gözlerüme gerd-i rehün

Görmedi iki gözüm pertevini mihr ü mehün

İy gözüm bunca belâ derd ile neyki günehün

Gözüm eyvây gözüm vay gözüm eyvây gözüm

 

Yaşlarum sen gideli seyl olup iy cân dökilür

Dürr ü yâkût çıkar la’l ile mercân dökilür

Gamzeler zahmıyile gözlerüme kan dökilür

Gözüm eyvây gözüm vay gözüm eyvây gözüm

 

Dâ’imâ cevr kılur ben kulına şâh n’idem

Şeb-i hicrinde tulû eylemez ol mâh n’idem

Gözlerüm görmez ise gün yüzini âh n’idem

Gözüm eyvây gözüm vay gözüm eyvây gözüm

 

Elüm irmez nideyin hasret ile yâre dirîğ

Dil düşüp zülfi hamıyla yürür âvâre dirîğ

Gözlerüm derdine olmaz bilürem çâre dirîğ

Gözüm eyvây gözüm vay gözüm eyvây gözüm

 

Bir perî-zâde vü meh-rû sanem ü tâze cüvân

İdeli gün yüzini perde-i zülfinde nihân

Adli’nin gözlerine oldı karanu dü cihân

Gözüm eyvây gözüm vay gözüm eyvây gözüm   Şair Adlî II. Bayezit'

 

Bayram, Yavuz (2009). Amasya’ya Vâlî Osmanlı’ya Pâdişâh Bir Şair: Adlî (Hayatı, Şahsiyeti, Şairliği, Dîvân’ının Tenkitli ve Orijinal Metni). Amasya: Amasya Valiliği Yay. 377.

 

 

 

Fâ‘ilâtün/ Fâ‘ilâtün/ Fâ‘ilâtün/ Fâ‘ilün   

 

Fıtrat-ı insânda konmış bir ‘aceb sırdur göñül

Meyl-i hüsn itmekde hergiz misli yok birdür göñül

‘Işk-perverlikde ‘uşşâk içre nâdirdür göñül

Gerçi her meh-rûya dil virmekde mâhirdür göñül

Sen sanemden gayrıya baş egse kâfirdür gönül

 

Şarka garba togru reftâr itse irmez aña yel

‘Âlemi gezse bulaşmaz pâyine gün gibi gil

Tab‘ı nâzük meşrebi sâfî mizâcı mu‘tedil

Lâ’ubâlî bir kalenderdür mücerred pâk-dil

İki gün bir yerde eglenmez müsâfirdür gönül

 

Ta‘n-ı a‘dâdan ne gam ister ne olur kül beden

Şânına rif‘at gelür Mansûr gibi salb iden

‘Işk meydânına zevk eyler vücûdın selb iden

Tîr-i mihnet başına yagsa ırılmaz kulbeden

Bir dil-âver baş u cân oynar bahâdırdur gönül

 

Bir saçı Leylâ’ya şeydâ oldı ‘aklın dirmeyüp

Kaldı Mecnûnveş belâ deştinde şehre girmeyüp

Dâr-ı dünyâdan gide gibi murâda irmeyüp

Cân virel’den la‘lüñe yatur dil agız virmeyüp

Haste-dil âşüfte-hâl âzürde-hâtırdur gönül

 

Kûy-ı yâre ‘azm idüp mey-hâneden mestânece

Kendü kendüyle Behiştî söyleşür dîvânece

Genc-i mahfî olsa yanında degül vîrânece

Görmeyüp kimse cihânı seyr ider rindânece

‘İlm-i ahfâda be-gâyet sihre mâhirdür gönül   Vizeli Behişti Ramazan

 

 

 

Fâ‘ilâtün/ Fâ‘ilâtün/ Fâ‘ilâtün/ Fâ‘ilün

 

Cân u dil tahtına şâh-ı ercemendüm gelmedi

Bûstân-ı lutfa serv-i ser-bülendüm gelmedi

Mısr-ı gamda teşneyem cüllâb-ı kandüm gelmedi

N’ideyin hayfâ ki Lutfullâh efendüm gelmedi

 

Niçe döysün haste-dil bu kahr-ı hecrüñ nîşine

Lutf u himmet ni‘metinden taş tokunmaz dişine

Şeyh olan lâyık mıdur cevreylemek dervîşine

N’ideyin hayfâ ki Lutfullâh efendüm gelmedi

 

Bu nühûset kim göñül mülkini virân eyledi

Düşmeni handân idüp ahbâbı giryân eyledi

Mihnet-i hasret baña dünyâyı zindân eyledi

N’ideyin hayfâ ki Lutfullâh efendüm gelmedi

 

Gelmege ‘ahd eylemişken ol şeh-i ‘âli-neseb

Yine hulf-i vaèdeye bilsem ‘aceb neyki sebeb

Makdemine muntazırdur gerçi kim ahbâbı hep

N’ideyin hayfâ ki Lutfullâh efendüm gelmedi

 

Şehr-i İdincik diyârın itse teşrîf ol melek

Ravziyâ kutb-ı murâdum üzre dönerdi felek

Hakk’a çok itdüm tazarru‘ eyledüm yüz biñ dilek

N’ideyin hayfâ ki Lutfullâh efendüm gelmedi  Ravzi 

 

 

 

Feilâtün Feilâtün Feilâtün Feilün

 I

Nice bir kendümizi ehl-i vakâr eyleyelim

‘Addan tek dil-i divâneye ‘âr eyleyelim

Nev-bahâr irdi nice evde karâr eyleyelim

Gel kalender olalım terk-i diyâr eyleyelim

 II

Tur-ı Hıcâza gidelim Mısrla Şâmı görelim

‘Acemi seyr idelüm cümle makâmı görelim

Varalum şehr-i Sıfâhan ile Câmî görelim

Gel kalender olalım terk-i diyâr eyleyelim

 III

Seyr idüp câmı dilâ beyt-i harâmı görelim

Her yeriñ meykedesin dahi müdâmı görelim

‘Arab ile ‘Acemin tamâmın görelim

Gel kalender olalım terk-i diyâr eyleyelim

 IV

Kerbelâda bir iki gün gel ikâmet idelüm

Meşhed-i şâh-ı Hüseynî de ziyâret idelüm

Dönelüm Rûm iline yine seyâhat idelüm

Gel kalender olalım terk-i diyâr eyleyelim

 V

Ey göñül erler ocagında gerek ehl-i cünûn

Işıg olup gezelüm şevk ile dünyâyı bütün

Köşe-i külhan olursa yerimiz bütün bütün

Gel kalender olalım terk-i diyâr eyleyelim

 VI

Yine abdâl-sıfat na‘l ü elifler idelüm

Yâr tîgine boyun tutmayuben yâ n’idelüm

Şems-i Tebrîz gibi başumuz alup gidelüm

Gel kalender olalım terk-i diyâr eyleyelim

 VII

Dâr-ı dünyâ bize ey Sun‘i harâm oldı harâm

Koma elden ayagı sâkiyâ sen de müdâm

Çün bize şimdi ‘adem mülki makâm oldı makâm

Gel kalender olalım terk-i diyâr eyleyelim   Gelibolulu Sun’î