Şahinkaya Dil
Şahinkaya Dil ( d. 18 Haziran 1931- ö. 1998) Şair, Memur, Editör
Şâir Çorum’da doğdu. Memur bir baba olan Sabri Dil’in oğluydu. Çocukluk yıllarında Babasının memuriyeti nedeni ile Mersin’e taşındılar. İlk ve orta öğrenimini Mersin ve Adana’da yaptı. Mersin Lisesi’nde çok kısa bir süre okumuş, Adana Lisesi’nden mezun olmuştu. Şahinkaya Dil Liseyi bitirene kadar Adana da kalmış ilk gençlik yıllarında edebiyata merak sarmıştı. Adana’da daha çok edebiyatseverlerin Adanalı şair ve yazarların sık sık uğradığı Akkahve’ye gidiyordu. “Şahin’i önce Şair, sonra çok başarılı ve muhteris bir öğrenci, daha sonra da, daldan dala konan, ancak her defasında büyük acılar çeken bir âşık olarak gördüm.”[1]
Şahinkaya Dil, “ çok başarılı bir öğrenciydi”, Lise yıllarından sonra Ankara Hukuk Fakültesi’ne kaydoldu. Bir süre bu okulda eğitim gördü. Fakat şiiri çok seviyor şiirler yatıp kalkıyordu. “Daha 17 yaşındayken, çeşitli dergilerde şiirleri yayınlanıyor, “Ürün Şairleri” antolojisini de bu yaştayken çıkarıyordu. “Mısra Mısra” 18, “Ebem Kuşağı” 22 yaşının, hepimizi imrendiren, ölünceye kadar, ardı arkası kesilmeyen sayısız antoloji ve şiir kitaplarının öncüleri oluyordu.”[2]
Onu ilk gençlik hatta çocukluk yıllarından beri tanıyan ve Şahinkaya Dil ile ilgili anılarını kaleme alan Abidin Subaşı Hukuk Fakültesini bitiremeyişinin sebebini şöyle açıklayacaktır.” Belki, öğrenciliğindeki üstün başarı ve ihtirasına Abidin karşın yükseköğrenim yapamaması, şiiri bu kadar sevmesi, acılar, kompleksler ve pişmanlıklar pahasına da olsa, şiir dışında her şeyi ikinci plana atması ile açıklanabilir.” Ankara Hukuk Fakültesi’nde öğrenci iken öğrenimini yarıda bırakarak Sümerbank Genel Müdürlüğü Yayın İşleri Dairesi’ne memur olarak işe girdi. Burada yayın şefi olarak çalıştı. Yayıncılık hayatına da buradan başlamış oldu.
Kültür Bakanlığı’nda Halk ve Çocuk yayınları Şubesi’nde yöneticilik yaptı. Aynı bakanlığın Tanıtma ve Yayımlar Dairesi Başkanlığı Şube Müdürlüğü’nden emekli oldu (19/7).[3][4]
İlk şiiri Adana’da bir dergide çıktı (1943). Ürün (1946-1954) ve Çağdaş (1961-1965) dergilerini yayımladı. Şiirleri Varlık, Yelken, Türk Dili, Yenilik, Türk Düşüncesi, Yücel, Çağrı, Hisar, gibi dergilerde yayılandı. [5]Yeni Adana, Hâkimiyet, Zafer ve Başkent dergilerinin sanat eklerini yönetti.
Macar İhtilâli’nin onuncu yıldönümünde, bu ihtilâl hakkında yazdığı otuz iki şiir ile Hürriyet madalyası kazandı (1966). [6]Antolojiler hazırladı. Polis Radyosu’nda Çağdaş Türk Şiirinden Örnekler adlı seri programı hazırlayıp sundu.
Yayın hayatında aktif roller alan şair, Ürün ( 1946- 1954) yılları arasında Ürün Dergisini çıkarttı. 1961 – 1965 yılları arasında da Çağdaş adlı derginin çıkmasına öncülük etti.[7] Ömrünün son yıllarında YAZI” adlı sanat ve edebiyat dergisini bazı arkadaşları ile birlikte yaşatmaya çalışmıştı.
Atatürk konulu şiirlerinin yanı sıra şiirlerinde kompleksli, huzursuz, gergin bir tuh halinin izleri gözükmektedir. Şiirlerinin birçoğunda, Karamsar, bunalımlı bir ruh halinin yarattığı bedbin bir duygu dünyası bulunur. Daha çok ferdi bunalımlarından söz eden şairin şiirlerinde bu ruh halinden kaynaklanan olumsuz duyguların yarattığı ürkütücü imgeler bulunmaktadır. “Kanımdaki sülükler yürüyor ölümüme/ Karşı durmalarım boş-ölüyorum yasaklı”
Bu ruh hali sadece şiirlerinde kalmamış yaşantısını da belki de tahsil hayatını da etkilemiştir. Şahin’i önce Şair, sonra çok başarılı ve muhteris bir öğrenci, daha sonra da, daldan dala konan, ancak her defasında büyük acılar çeken bir âşık olarak gördüm. Şiiri, birçoklarımız gibi geçici bir heves olarak görmemiş, olumsuz koşullarda bile, şiirden vazgeçmemiş, şiirle yatmış, şiirle kalkmış, nihayet şiirle ölmüştür.” [8]
Hayatından memnun olamayan şairin şiirlerinde kişisel sorunlar şiirlerinin başlıca teması olarak karşımıza çıkar. Serbest şiire daha yatkın duran şairin kimi şiirleri hece ölçüsü ile yazılmıştır. Arı bir şiir dili kullanan şairin TDK ‘nın ürettiği kelimeleri kullanmaya meyilli bir tutumu vardır. Şiirlerinde ölüm, huzursuzluk, iç çatışmalar tekrarlanan temalar olarak karşımıza çıkmaktadır.
Her şeye rağmen özgün bir şiir dili yaratmaya kendine özgü bir şiir dili oluşturmaya çabaladığı aşikârdır. Şiirlerinde özentisiz bir şair olan Şahinkaya Dil, diğer şairlere ve şiirlerine aldırışsız imgeler ve söylemler kullanmış, özgün bir şairdir.
Burnumuzdan geldi emdiğimiz süt
Kapladı gökyüzünü bir kara mavi
Şiir kitapları:
1.Mısra Mısra (1950), 2. Ebemkuşağı (1953), 3. Ağaran Dünyâ (1957,1958), 4. Kapalı Kapıyı Açmak (1961), 5. Işık Islığı (1964), 6. Yorgun Ölü (1964), 7. Seni Yaşamak (1965), 8. Yorgun Sularda Âşık (1966), 9. Güz Rüzgârı (1967), 10. Alaca Soluk (1967).
Antolojileri:
Resimli Ürün Şâirleri (1948), 2. Resimli Türk Kadın Şâirleri (1959), 3. Çağdaş Türk Şiirinden Örnekler (1961}, 4. Vatan Kıbrıs (1964), 5. Nisan Şafağı (1964), 6. 10 Kasımlarda Atatürk (1964), 7. Türk Kadın Şâirleri ve Aşk Şiirleri (1966), 8. Şâirlerden Atatürk’e (1973), 9. Türk Çocuklarına Yanıt
KAYNAKÇA
[1] Abidin SUBAŞI, AKKAHVE ‘nin SANATÇILARI “ Şahinkaya Dil” İçel Sanat Külübü” Aylık Bülteni “Mart 1996 – 45., www.yumuktepe.com/ son erişim 19- 06, 2013
[2] Abidin SUBAŞI, AKKAHVE ‘nin SANATÇILARI “ Şahinkaya Dil” İçel Sanat Külübü” Aylık Bülteni “Mart 1996 – 45., www.yumuktepe.com/ son erişim 19- 06, 2013
[3] Dr Aslan Tekin Edebiyatımızda isimler, Elips YAYINLARI, Ankara, 2005, shf, 171
[4] Karaalioğlu, Seyit Kemal (1982), Resimli Türk Edebiyatçılar Sözlüğü, (Genişletilmiş 2. basım), İstanbul: İnkilâp ve Aka Yayınevi, s.168.
[5] Dr Aslan Tekin Edebiyatımızda isimler, Elips YAYINLARI, Ankara, 2005, shf, 171
[6] Karaalioğlu, Seyit Kemal (1982), Resimli Türk Edebiyatçılar Sözlüğü, (Genişletilmiş 2. basım), İstanbul: İnkilâp ve Aka Yayınevi, s.168.
[7] Dr Aslan Tekin Edebiyatımızda isimler, Elips YAYINLARI, Ankara, 2005, shf, 171
[8] Abidin SUBAŞI, AKKAHVE ‘nin SANATÇILARI “ Şahinkaya Dil” İçel Sanat Külübü” Aylık Bülteni “Mart 1996 – 45., www.yumuktepe.com/ son erişim 19- 06, 2013
