Renk ve Boyama
Boyama: Herhangi bir nesneye renk vermek veya koruma amaçlı yapılan kaplama işine denir. Boya ve boyama en çok sanat, tasarım, endüstri, mimari, ulaşım, ahşap, metal vb alanlarından ısı, nem, pas, ve kötü görümünden kurtarmak amaçlı yapılan bir uygulamadır. Boya kullanımın amacı genellikle, tecrit, süsleme, renklendirme, kesme, belirtme, desen oluşturma, kir pas ve nemden koruma, görsellik sağlama, gibi amaçlar için yapılır.
Boya ve boyamanın sözlük tanımı: Uygulandığı yüzeyde film tabakası oluşturarak fiziksel ve kimyasal etkilere karşı koruyan, aynı zamanda dekoratif bir görüntü sağlayan kimyasal bileşenlerdir.
Boya ve boyama işi, sanat ve zanaat dallarında da karşımıza çıkarak, çini, mimari, vitray, takı süslemeciliği, minyatür, resim, gravür, çini, seramik, halı, kilim, kumaş, deri işlemeciliği vb gibi pek çok alanda da karşımıza çıkar.
Doğadan elde edilen maddeleri kullanmak suretiyle boya yapımı, renkli satıhların elde edilmesi, tarihin çok eski dönemlerinden beri bilinen bin sanattır.
KÖK BOYA
Boya elde etmenin en eski usullerinden birisi kök boyadır. Kök Boya Pamuk ve yün mamullerine renk vermek için bitki ve böceklerden elde edilen tabii boyalara verilen addır. Bu boyalar genellikle halı ve kilimcilik için kullanılmış ve yapılmıştır.
Küp boya:
Çivitotu, indigo boyama. Tabiatta boyarmaddeli pek çok bitki vardır. Ancak hem çekici renkler, hem de ışığa, suya ve yıkanmaya karşı yüksek haslık derecesi sağlayan bitkiler ile canlılar boya maddelerinin en değerli olanlarıdır. Bunların sayısı pek fazla değildir. Bu tür bitkiler ve canlılar geçmiş yüzyıllarda özel olarak yetiştirilmiş ülkeler arasında önemli bir alış veriş malı halini almıştır.
İnsan, bitki ilişkilerinin başlangıcının oldukça eski olduğu bilinmektedir. Bitkilerin insanlara gıda kaynağı olması yanı sıra, ilk insanların örtünme ihtiyaçlarını, bitkilerin meyve, yapraklarını kullanarak karşıladıkları da bilinmektedir.
Suda çözünmeyen maddeler ile tekstil elyafının boyanmasının mümkün olmadığını anlayan insanlar, bitkilerin çiçek, yaprak, meyve, kök, gövdelerinden faydalanmışlardır. Bitkisel boyarmaddeler yanında, bazı hayvanlardan da boyalar elde edilmektedir.
Anadolu'da Osmanlılar Döneminde, 19. yüzyıla kadar doğal boya maddeleri yurtdışına ihraç edilirken, sentetik boyaların bulunması ile gerilemiştir. Günümüzde birkaç yörede, bazı eğitim kurumlarının öncülüğünde doğal boyacılığın devamı sağlanmaya çalışılmaktadır.
Anadolu'da özellikle halı dokunan bölgelerde boya maddeleri konusunda çok az bilgiye rastlanmaktadır. Bunun nedeni boyacılıkla uğraşan ailelerin bu işlemi sır olarak saklamalarıdır.
Boyaların sabitleştirilmesi için boyanacak malzemeyi boya alacak şekle sokan, mordan adı verilen maddelerdir. Türkiye\'de en çok kullanılan mordan mazıdır.
Yapılan kazılarda elde edilebilen bilgilere göre en çok kullanılan kırmızı, yeşil, sarı, mavi renklerdir.
Isparta'da Halıcılık ve Sektörünün Oluşması
Tarihte ve Günümüzde Isparta'da Halıcılık
