Ramazan Gökalp Arkın
( D. Malatya 1914- Ö. 26 Ocak 2011 ) Yazar, gazeteci, yayımcı, eğitimci, şair ve şarkı sözü yazarı. Türkiye'nin en kıdemli yayımcısı ve çocuk edebiyatının önde gelen isimlerinden birisidir.
HAYATI
1914 yılında Malatya’nın Pötürge kazasına bağlı Keferdiz (Yenidoğan) nahiyesinin Mezraa köyünde doğdu. Babası, Hasan Bey; annesi Esma Hanım'dır.
Henüz yaşına basmadan annesini, birkaç sene sonra da babasını kaybetti. Üvey annesi sayesinde hayatta kalan şairi sekiz yaşlarındayken dayısı tarafından İstanbul'daki darüleytama- yetimler yurduna- teslim edildi. Eğitimine Trabzon’da yatılı başlamış, daha sonra, Hopa'ya nakledilmişti. İlkokulu, Hopa Yatılı Okulunda bitirdi (1928). İstanbul'a dönerek Resimli Ay Matbaasında çalışmaya başladı. [1] Bu işe girmiş olması onun hayatının dönüm noktası olacaktı. Böylece hem bir meslek edinmiş hem de yayınevine gidip gelen şairler ve yazarlar ile tanışmıştı.
İstanbul Muallim Mektebine kaydolmuş yatılı kısmı olmayan okula matbaanın bir odasında kalarak devam etmişti. Esat Mahmut Karakurt'un yardımıyla Ankara Gazi Muallim Mektebine yatılı olarak gönderildi (1931). Bu okuldaki kefili ve velisi, Peyami Safa' olmuştu. [2]
Fakat Ankara Gazi Muallim Mektebinin ilkokul öğretmen bölümü kapatılınca Balıkesir Necati Bey Öğretmen Okuluna nakledildi. Balıkesir Necatibey Öğretmen Okulunu bitirdi (1936). Arkın ilk kitabı olan “ Bir Zaferin Yası” adlı oyununu Balıkesir’den mezun olduğu yıl 1936'da yayımladı. Bu okuldan sonra Gazi Eğitim Yüksekokulu Pedagoji Bölümüne [3]devam etti. Gazi Eğitim Yüksekokulunda iken yazdığı şiirleri ile arkadaş çevresinde dikkat çekmeye başlamıştı. Şiirlerini Yüzgörümlüğü (1941) adı ile Gazi Eğitmde iken yayımladı. Gazi Eğitimde iken tanışmış olduğu Mefaret Hanım ile yedek subaylığını yaparken Bursa'da evlendi. [4] Mefaret Hanım ile yaptığı evliliğinden Mefra adında bir kızları oldu. Bu okulu 1940 yılında bitirerek, öğretmenlik yapmaya başladı.
Yükseköğrenimi bitince ilköğretim müfettişi olarak Mersin'e tayin edildi. Askerliğini yaptıktan sonra ilköğretim müfettişliği görevi ile İstanbul'a atandı. 1946'da tayin edildiği Van'a gitmeyince memurluk hayatı bitmiş ve Ay Matbaasında başladığı yayımcılığa girmişti.
YAYINCILIK YILLARI
1949 yılında yayımcılığa başladı. İstanbul'da Bir Yayınevi'ni kurarak yayıncılığa başladı. Çeşitli okul kitapları yayımladı.” Son Posta” ve “Tan” gazetelerinde çalıştı. 1957 yılında Arkın Kitabevi’ni, 1961 yılında Arkın Ofset Basımevini kurdu. Peyami Safa'dan Nazım Hikmet'e, Aziz Nesin'e kadar pek çok yazar ve şaire dar zamanlarında yardımdan kaçınmadı. [5]
Çocuk ve okul kitapları, ansiklopedi, sözlük, atlas ve çocuk edebiyatıyla ilgili yapıtların yayımına ağırlık verdi. Değişik konularda ansiklopedik yayınlara ağırlık verdi. Cumhuriyet Ansiklopedisi (11 Cilt), Gökkuşağı (8 cilt), Sağlık Ansiklopedisi (8 cilt), Bilim Dünyası (3 cilt), 20. .Yüzyıl Tarihi'ni (2 cilt) yayınladı.
Ayrıca her yıl Arkın Çocuk Edebiyatı Ödülleri adıyla masal, oyun ve şiir yarışmaları düzenledi. Yaşlılığa bağlı sağlık sorunları nedeniyle, 97 yaşında 26 Ocak 2011 tarihinde hayatını kaybetti.
Şiir, öykü, oyun ve şarkı sözü de yazan Arkın'ın birçok yapıtı yayınlandı. Değişik konularda ansiklopediler yayımladı. Şiirlerinin bir kısmı bestelendi. Çocuk edebiyatına dair çok sayıda eser bastırdı. Çocuklarla ilgili şiirleri ile dikkat çekti. Çocuk şiirlerinde seçmeler yaparak yayımladı. Oyunlar da yazdı. "Rıza Tevfik hayatı ve Şiirleri" adlı bir de incelemesi bulunmaktadır. Fakat daha ziyade yayınları ve yayınladığı ansiklopedileri ile kültüre hizmet etmiş oldu.
ŞARKI SÖZLERİ VE ŞAİRLİĞİ
Ramazan Gökalp Arkın, âşık tarzı şiirler yazdı. Hece ölçüsü ile yazdığı şiirleri ile Bestekâr Sadettin Kaynak'ın dikkatini çekti. Arkın, şiirlerini 1941 yılında yayımladığı "Yüz Görümlüğü" adlı şiir kitabında topladı. Şiirlerinde özgün bir şair özelliği gösterdi. Ritmik ve müzikalitesi yüksek şiirleri Sadettin Kaynak tarafından bestelendi. "Kara bulutları kaldır aradan", "Yeşil gözlerini ufkuma ger ki", "Bahar bitti güz bitti", "Saçlarıma ak düştü sana ad bulamadım” "Yüce dağ başında yatmış uyumuş" (Hüseyn) "Yeşil gözlerini ufkuma ger ki" (Hicaz) ş gibi şarkıların sözleri ona aittir. Pek çok şarkı sözünü eşi Mefaret Hanım’a ve yeşil gözlerine ithaf etmiştir. [6] Güfteleri Safiye Ayla'dan Muazzez Abacı'ya, Adnan Şenses'ten Zekai Tunca'ya kadar birçok sanatçı tarafından seslendirildi. Yayıncılığa başladıktan sonra şiir üzerinde çok fazla duramadı. Daha ziyade çocuklar için şiirler yazmaya başladı. Yazarlıktan ziyade yayıncılık ile uğraştığından edebiyatta yetenekli olduğu halde ticari faaliyetleri yüzünden şiire ve yazılara kendini veremedi.
Eserleri:
Bir Zaferin Yası (Oyun, 1936), Gönüllerin Türküsü (Oyun, 1938), Ezber-İnşa Öğretimi ve Çocuk Manzumeleri (1940), Rıza Tevfik-Hayatı ve Şiirleri (1940), Yüzgörümlüğü (Şiirler, 1941), En Güzel Çocuk Şiirleri (1944), Seçme Çocuk Şiirleri (1944), Haydi (Adapte oyun, 1945), Hayat Bilgisi-Türkçe (1952), Canlı Alfabe (1952), İstiklal Savaşı Destanı (Manzum, 1956). [7]
KAYNAKÇA
[1] DR. ÇİLEM TERCÜMAN, http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/ramazan-gokalp-arkin
[2] DR. ÇİLEM TERCÜMAN, http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/ramazan-gokalp-arkin
[3] Türk Çocuk ve Gençlik Edebiyatı Ansiklopedisi, 2. Cilt, Hasan Latif SARIYÜCE, Nar yayınları, 2012
[4] https://www.turksanatmuzigi.org/sanatcilarimiz/sairlerimiz/ramazan-gokalp-arkin
[5] Ahmet ÖZDEMİR, Ramazan Gökalp Arkın, https://www.gulceedebiyat.net/konu-ramazan-gokalp-arkin-26247.html
[6] https://www.turksanatmuzigi.org/sanatcilarimiz/sairlerimiz/ramazan-gokalp-arkin
[7] Dr Aslan Tekin Edebiyatımızda İsimler, Elips Yyaınları, Ank. 2005, shf 65
