Nurettin Artam
(1900 - 26 Ekim 1958): Şair, yazar, hikâyeci, gazeteci, öğretmen
Şair, yazar. İstanbul'da doğdu. Kadirî Şeyhi Mehmed Veli Efendi’nin oğludur. Beylerbeyi rüştiyesinde ve İstanbul Sultanîsinde okudu.
İlk şiirini on üç yaşındayken İzmir'de yayımlanan Âhenk gazetesinde yayımladı. I. Dünya Savaşı'nda ihtiyat zabit vekili rütbesi ile Amman'da bulundu. 1918'de Şam'da esir düştü, Mısır'da esir hayatı yaşadı (1919-20). 1920'de İstanbul'a döndü. 1920'lerde İstanbul radyolarında tecrübe kazanamaya başladı.. İlk yazılarını T.i. (Topluiğne) imzasıyla İstanbul’da Vakit gazetesinde yazmaya başladı (1920). Gündelik kısa fıkralarını, Ankara'da Hâkimiyet-i Milliye'de ve Ulus'ta yazmayı sürdürdü
İstanbul ve Ankara liselerinde İngilizce ve edebiyat öğretmenliği yaptı. İkinci Dünya Savaşı sırasında Basın Yayın Genel Müdürlüğünde çalıştı. 1933'te İstanbul'dan Ankara'ya taşındı. Ankara’da C.H.P’nin köylü gazetesi olan Yurt Gazetesini çıkardı 1933).
1940'tan itibaren Ankara Radyosunda 10 yıl süreyle 'Radyo Gazetesi'ni hazırlayıp sundu. 1927'den sonra da biraz daha programlı olarak İstanbul Radyosu yayın yapmaya başladı. Devlet Demiryolları mecmuasının müdürlüğünü yaptı. Vakit ve Ulus gazetelerinde T. İ. (Toplu İğne) imzasıyla fıkralar yazdı. Ar-Tam ve Mehmet Nurettin imzalarını da kullandı. Şiir, fıkra ve sohbet türlerinde eserler verdi. Gazeteci, radyo programcısı ve dergici olarak tanındı. [1] İkinci Dünya savaşı yıllarından 1950'ye kadar, iç ve dış politika konularında hükümetin resmi görüşlerini Ankara Radyosunda kendisinin hazırladığı Radyo gazetesi adlı haber programda sundu. [2] Çok sayıda tercüme yaptı. 1958 yılında Ankara'da öldü.[3]
Edebi Kişiliği
İlk şiirlerinde aruz ölçüsünü kullandı. Aruz ile yazılan ilk şiiri İzmir’deki Ahenk gazetesinde çıktı. Babasını Kadiri Tarikatı şeyhi olması nedeni ile ilk gençlik yıllarında tasavvufa ilgi duymuş aruz ölçüsü ile tasavvufi şiirler yazmıştı. 1918 yılından sonra ise hece ölçüsüyle şiirler yazmaya ve yayımlamaya başladı.
Hece ölçüsü ile yazdığı halk şiirleri tarzındaki şiirleri ile dikkat çekti. Şiirlerinde mistik bir hava ile geleneksel motifleri de kullandı. Mensur şiirler de yazdı ve mensur şiirleri daha sonra kitap hâline getirildi.
Şiir ve yazılarında T. İ., Toplu İğne, M. N., Ar-Tam, Mehmet Nurettin, Yelkovan, Çuvaldız, Cımbız takma adlarını kullandı. Şiir ve yazıları Ahenk, Servet-i Fünun'da ve Vakit dergileri ile Son Saat[4] gazetesinde yayımlandı.
Şiirler:
Boş Saatlerde (Mensur şiirler, 1933), Varım Yoğum (1933), Seccade (1946). Boş Saatlerde (Mensur şiirler 1933)
Fıkraları:
Hayır, Paşa Hazretleri (1945).
Dil yazıları:
Eski Yazıdan Yeni Yazıya (1928), Özdilimizde Sınangılar (1934).
Diğer eserleri: Bayrağıma Taziyet (1939), Nurettin Artamın 21/7/1941 Tarihinde Ankara Halevinde Montrö Günü Münasebetiyle Verdiği Konferans (1941), Müslüman Çocuğun Kitabı (N. Sevin ile, 1948), Müslüman Türkler, Ayrılıktan Kaçının (1953).[5]
Tercümeleri:
Cengel kitabı (Rudyard Kipling’den, 1936); Cengel hikâyeleri, İkinci Cengel Kitabı ve Kendime Dair (Rudyard Kipling’den, 1937); Şekspirden Hikâyeler (Mary ve Charles Lamb’ den,- 1931-19538) Plevne Müdafaasında bir İngiliz Zabitinin Hatıraları (F. W. von Herbert’ten, 1938-1945, 1954); Avrupa’daki Savaşımız (General Eisenhower’den, 1949); Nereye Gidiyoruz?; Düşman Pençesinde.
ATAM
Koca bir güneşin akşam olmadan
Dağların ardında sönüşü gibi
Millete can veren, vatan yaratan
Tanrının göklere dönüşü gibi.
Her zaman ırkıma büyük Baş Atam
Tanrılaş gönlümde, tanrılaş Atam
KAYNAKÇA
[1] Dr Aslan Tekin Edebiyatımızda İsimler, Elips Yyaınları Ank. 2005, shf 67
[2] Büyük Larousse, Gelişim Yayınları
[3] Levend, Agâh Sırrı (1958). "Artam'ın Ardından, Nurettin Artam ve Seccade'si". Türk Dili. C. VIII. S. 87. 153-159.
[4] DR. NECATİ TONGA, http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/artam-nurettin
[5] Dr Aslan Tekin Edebiyatımızda İsimler, Elips Yyaınları Ank. 2005, shf 67
