Mehmet Esad Andelip (İstanbul 1873-Malatya 1902): Şair, Yazar
İstanbul'da doğdu. Asıl adı Mehmed Fâik Es'ad'dır.
Edirne Kadısı Paşmakçızâde Zühtü Molla'nın oğludur. Kadı olan babasının çevresi sayesinde özel öğretmenlerden dersler alarak öğrenim gördü. İyi düzeyde Farsça ve Arapça öğrendi. Daha sonra Gazetecilik yapmaya başladı. Hazine-i Fünûn, Mekteb ve İrtika dergilerinde başyazar olarak çalıştı. Divan Edebiyatı geleneğine bağlı kalarak eski tarzda şiirler yazdı. [1]İyi düzeyde bildiği Arapça ve Farsçadan çeviriler yaptı.
Şiir ve yazılarında ilk önceleri 'Faik', daha sonra ise 'Andelib' mahlâsını kullandı. Edipler çevresinde daha ziyade Andelip mahlâsıyla tanındı. Açık sözlü lafını esirgemeyen zaman uçarı bir kişiliği vardı.
Sultan Abdülhamid aleyhinde yazıları ve konuşmaları, hükümete ve padişaha yazdığı hicivleri ile İstibdat idaresine karşı görüşleri ve faaliyetleri nedeniyle takibat altına alındı. Babıâli’de Meserret Apartmanı'nın karşısındaki, bakımsız bir odada bohem hayatı yaşıyor, devrin ünlü edipleri ile sohbet etmekten hoşlanan bir mizacı vardı.[2]
İçkiye ve hicve düşkünlüğü ile bilinen Mehmet Esad Andelip, meyhane alışkanlığı düzensiz hayatı, sarhoşlukları, dahası da sarayın hafiyelerine ettiği küfürler ve diğer faaliyetleri nedeni ile İstibdat İdaresi tarafından zararlı görülerek Malatya'ya tahrirat müdürü olarak sürgüne gönderildi. [3]Malatya'da sürgünde iken öldü 1902 .
Eski edebiyata taraftar olmakla beraber yeniliklere de açık bir yanı vardı. Tanzimat II. Kuşağı sanatçıları arasında kabul edilmemekle beraber ara nesil ediplerinden birisi olarak kabul edildi.
Eserleri: Sabah-ı Hayatım (İlkokul çocukları için yazdığı manzum ve mensur eserleri ile Arapça ve Farsçadan tercüme ettiği şiirler, 1890), Gül Demetleri (1891), Bir Demet Çiçek (1896), Arapların Hikâyât-ı Şâirânesi (1894).
KAYNAKÇA
[1] Dr Aslan Tekin Edebiyatımızda iismler, Elips Yayınları, Ank., 2005, shf 57
[2] Ergun Hiçyılmaz, Eski İstanbul Meyhaneleri ve Alemleri, Pera Orient Basımevi, İstanbul,
[3] Büyük Larousse, Gelişim Yayınları
