Mahzen-ül Esrar’dan
Hizmet etmek sayılır erkeklikten nişana/
Halkına hizmet etmek şereftir bir adama.
Çalış kendi halkının işine yara
Giysin amelinden dünya altın elbise.
Hüner ardınca koş, halka hüner saç
Kapılar bağlama, er ol kapı aç.
Derde dayan, incitme hiç zaman eli
Eller gam çekince dert alsın seni.
Becersen herkesin yükünü sen çek
İnsana en büyük şereftir emek
Sen de elden düşüp yorulsan eğer
Senin de yükünü bütün el çeker.
Halk bana verse de eziyet, keder
Kıyamam incinsin benden bir nefer
Gidenler bir çok şey ekmiştir bize
Biz de ekmeliyiz genç neslimize.
Bulut gibi damlayla su al denizden
Verdiğinde bol bol ver esirgemeden.
İyi insanların göz yum ayıbına
İyi şey öğretmez kötü göz sana
Kötülük yapmaktan uzak ol, uzak
Pisliğin bedeli pislik olacak.
Şişeye önce sen taş vurma, kesek
Kırılsa çok zordur onu düzeltmek.
İyi iş de görsen, pis iş de, inan
Unutmaz onları bu koca devran.
---------
Dünyanın damarını kim tutsa Isa kimi,
Insaf ve edalet ile olar dünya hakimi,
Dünyaya fateh olmaz zulüm ile rezalet,
Yer üzünün fatehi adalettir, adalet!
Her şey kainatta cezbe bağlıdır,
Alimler bunu aşk adlandırır.
Ruhunun aynasından pak olsun koy varlığın,
Kırk günün acısından gülsün bextiyarlığın,
Insan oğlu qazanar zındanda da şan-şeref,
Getirmişdir Yusife qaranlık zından şeref.
Kölelik zencirini acısız atmak olmaz,
Iztırabsız, ezabsız şerefe yetmek olmaz.
Xanende bestesiz serqi söylese,
Söz ile kamança güler o sese.
Agıllı adamın söyledikleri
Yer altına düşse, yetmez deyeri.
Sözün de su kimi letafeti var
Her sözü az demek daha xoş olar.
Sözün qanadları var quş kimi ince-ince
Dünyada söz olmasa, neye gerek düşünce.
Dost ona deyerler sirr saxlayar perde tutar
Düşmen rüzgar kimi her zaman perde yırtar.
Eqrebin düşmenliyi beterdir ejdehadan
Ejdeha açıq vurur, eqreb gizli her zaman.
Seni boğmaq isteyen derin düşmen
Cahil dostdan yaxsidir, bunu bele bil sen.
Torpaga merhemet xeyirdir inan
Lütfetsen gül verer, zülm etsen tikan.
Sene ne eylese ovladın, inan,
Onu görecekdir öz ovladından.
Menim uçun üstünde gül olan tikan,
Yahşidir meyvesiz selvi ağacından.
İnsan bu dünyada daimi yaşar,
Yurdunda bir evlad qalsa yadigar
Halkına hizmet etmek şereftir bir adama.
Çalış kendi halkının işine yara
Giysin amelinden dünya altın elbise.
Hüner ardınca koş, halka hüner saç
Kapılar bağlama, er ol kapı aç.
Derde dayan, incitme hiç zaman eli
Eller gam çekince dert alsın seni.
Becersen herkesin yükünü sen çek
İnsana en büyük şereftir emek
Sen de elden düşüp yorulsan eğer
Senin de yükünü bütün el çeker.
Halk bana verse de eziyet, keder
Kıyamam incinsin benden bir nefer
Gidenler bir çok şey ekmiştir bize
Biz de ekmeliyiz genç neslimize.
Bulut gibi damlayla su al denizden
Verdiğinde bol bol ver esirgemeden.
İyi insanların göz yum ayıbına
İyi şey öğretmez kötü göz sana
Kötülük yapmaktan uzak ol, uzak
Pisliğin bedeli pislik olacak.
Şişeye önce sen taş vurma, kesek
Kırılsa çok zordur onu düzeltmek.
İyi iş de görsen, pis iş de, inan
Unutmaz onları bu koca devran.
---------
Dünyanın damarını kim tutsa Isa kimi,
Insaf ve edalet ile olar dünya hakimi,
Dünyaya fateh olmaz zulüm ile rezalet,
Yer üzünün fatehi adalettir, adalet!
Her şey kainatta cezbe bağlıdır,
Alimler bunu aşk adlandırır.
Ruhunun aynasından pak olsun koy varlığın,
Kırk günün acısından gülsün bextiyarlığın,
Insan oğlu qazanar zındanda da şan-şeref,
Getirmişdir Yusife qaranlık zından şeref.
Kölelik zencirini acısız atmak olmaz,
Iztırabsız, ezabsız şerefe yetmek olmaz.
Xanende bestesiz serqi söylese,
Söz ile kamança güler o sese.
Agıllı adamın söyledikleri
Yer altına düşse, yetmez deyeri.
Sözün de su kimi letafeti var
Her sözü az demek daha xoş olar.
Sözün qanadları var quş kimi ince-ince
Dünyada söz olmasa, neye gerek düşünce.
Dost ona deyerler sirr saxlayar perde tutar
Düşmen rüzgar kimi her zaman perde yırtar.
Eqrebin düşmenliyi beterdir ejdehadan
Ejdeha açıq vurur, eqreb gizli her zaman.
Seni boğmaq isteyen derin düşmen
Cahil dostdan yaxsidir, bunu bele bil sen.
Torpaga merhemet xeyirdir inan
Lütfetsen gül verer, zülm etsen tikan.
Sene ne eylese ovladın, inan,
Onu görecekdir öz ovladından.
Menim uçun üstünde gül olan tikan,
Yahşidir meyvesiz selvi ağacından.
İnsan bu dünyada daimi yaşar,
Yurdunda bir evlad qalsa yadigar
Genceli Nizami
