Ketm-i adem

Osmanlıca yazılışı:  كتم : Ketm :

Ketm Nedir: bir sözü, bir haberi, bir sırrı saklama, gizli tutma anlamındadır.

Ketm-i âdem Nedir: “Allah'ın ruh ve cisim âlemlerini yaratmayı istediği zaman bütün mahlukların ilki olan cevher-i ahzar'ın çıktığı yer.” (Osmanlıca Lügat, Ferit Devellioğlu)

Ketm ve ketm-i âdem şu şekilde tarif edilir. “Allahu Tealâ Hazretleri Ehadiyet mertebesinde bir gizli hazine iken tanımayı isteyip severek¸ ruhlar âlemini ve cisimler âlemini yarattı. Rahmetinin güzelliğini¸ kudretinin mükemmelliğini¸ azamet ve celâlini bağış nimetini¸ sanatının bolluğunu ve hizmetinin sırlarını meydana çıkarmak istediğinde¸ yarattığı bütün varlıklardan önce Ketmi Âdem'den bir cevheri var etmiştir. Bir rivayete göre kendi nurundan güzel ve büyük bir cevher var edip ondan bütün kâinatı ağır ağır ve sırasıyla ortaya çıkarmıştır. Bu cevher¸ cevheri evvel¸ Nuru Muhammed¸ levhi mahfuz¸ aklı küll ve ruhı izâfi isimleri ile anılır. Bütün ruh ve cisimlerin başlangıcı ve menşei o cevherdir.”[1] ( ERZURUMLU İSMAİL HAKKI )

Ketm-i adem , Kenz-i mahfî veya Âlemi kitmân olarak da bilinir

Kenz-i mahfî; kelime anlamı olarak gizli hazine demektir. Bir kutsi hadise göre yaratıcı: “küntü kenzen mahfiyyen fe-ahbebtu en urafe fe halaktül halka li urafe” yani: “ben gizli bir hazine idim, bilinmekliliğini sevdim, bilineyim diye mahlûkatı halk ettim”  diye buyurmuştur. Kenz-i Mahfi tabirinin anlamca açılımı ise eski sözlüklerde  “Gaybde saklı bulunan ahadiyet hüviyeti olup gizli olanların en gizlisidir” şeklinde ifade bulmaktadır. ( bkz Kenz-i Mahfi Nedir Tasavvufta Gizli Hazine- )

Tasavvufi inançlar göre ezelde sadece “Allah” vardı. Âlem yaratılmadan önce kenz-i mahfi – gizli bir hazine – iken bilinir olmayı istedi. Böylece kendi hüsnünü tecelli etmek için zamanı, mekânı ve içindeki her şeyi ile bu âlemi yarattı.  

Âlemler yaratılmazdan önce âlemin düzeni bu idi. (bkz Kenz-i Mahfi.)

Oldular ketm-i âdemden mevcud
Bu kadar miilk ii melik buldu vücud    Hâkanî

Cihan var olmadan ketm-i ademde.
Hak ile birlikte yektaş idim ben.

Yarattı bu mülkü çünkü o demde.
Yaptım tasvirini nakkaş idim ben    Bektaş Çelebi

Açıldı bir ölü saklanmak üzre sînesine;
Kapandı ketm âdem-i heybetiyle sonra yine! Mehmet Akif Ersoy

Şeyhe bak ketm-i âdemden deyu takrir eyler.
Bilmez amma ki nedir mani-i ifnâ-yı âdem            Akif Paşa

 

KAYNAKÇA

 

[1] ERZURUMLU İSMAİL HAKKI HAZRETLERİ VE ÂLEMİN YARATILIŞI

:Resul KESENCELİ, Kategoriler:60.Sayı, Tarih