Kabakla Yüzme Öğrenmek

 

KABAKLA YÜZME ÖĞRENMEK

Kabakların eskilerin hayatında ne denli önemli olduğunu, kabukları kurutulan kabaklardan hedef tahtası, su kabı, maşrapa, sürahi, fıçı,  kadeh, saklama kabı, yüzmeyi öğrenmek için kola takılan can simidi, balıkçı ağlarına şamandıra, müzik aleti  vb   yapıldığını belirtmiştik.

Ahmet Talat Onay’ın tespitine göre kabakların, yüzmeyi öğrenmek amaçlı, can simidi şeklinde  de kullanıldığını öğrenmiş oluyoruz.  A. Talat Onay, Edebiyatımızda Mazmunlar, MEB,  İstanbul 1996, shf. 290 adlı eserinde bu konu hakkında şu bilgileri vermektedir. “  Suda yüzmeyi bilmeyenlerin bellerinin iki tarafına iki kabak asılır,  bu şekilde su üzerinde denge sağlanarak yüzmeyi bilmeyenlerin suya batması engellenir, bilmeyenler bu şekilde yüzmeyi öğrenirdi. “  

Esasında bu şekilde yüzme öğrenme metodunun henüz unutulmadığını yakın zamanlara kadar Doğu Karadeniz bölgesinde bilindiği anlaşılmaktadır.    Doğu Karadeniz bölgesinde ve özellikle Rize’de içi boşaltılıp kurutulan su kabaklarının sonra bele bağlanarak yüzme öğrenmek için kullanıldığı kayıtlara da [1]geçmiştir.  “ Alanya'da çok eskilerde çocuklar yüzmeyi vücuduna bağladıkları sukabağıyla öğrenirlerdi”[2]

Bu âdetin veya uygulamanın en azından dört asır öncesine kadar bilindiğini de divan şairlerimiz kanalıyla öğreniyoruz.

Divan şairleri kabakla yüzmeyi kedû bend, olarak ifade etmişlerdir. Şinâver ise yüzücü demektir.

Mihr ü mehden havf ile iki kedû bend eyleyip
Bahr-ı hayrette felek olmuş şinâver rûz u şeb   Neşati

Hurşid ü meh değil görünenler felek yüzer
Bahr-i sirişk-i Emrî de iki kabak ile            Emri
Beyitlerde görüldüğü gibi divan şairleri Ay ile Güneşi feleğin beline bağlayarak yüzdüğü kabaklara benzettikleri ortaya çıkmaktadır.  

Olup gavta- hâr muhit –i günah
Ked’u-yı mey ile  ederdim şinah   İzzet Molla [3]

Kabak Çekmek Nedir Beng Esrar İçmek

Kabak Kadeh Gedu Nedir Kabak Hedef Kabak Asmak

Kabak veya Kelle Hedefi Keçek Bürcas Dâr-ı Kedû Nedir

Kabak Atışmak Başta Kabak Patlatmak

Çenar Şiirlerde Çınar Gedu Kabak Tezadı

Kabak Kadeh Gedu Nedir Kabak Hedef Kabak Asmak

KAYNAKÇA

[1] https://eksisozluk.com/su-kabagi--316253

[2] https://www.haberler.com/su-kabaklari-tuval-oldu-8520963-haberi/

[3] Beyit örnekleri  A. Talat Onay, Edebiyatımızda Mazmunlar, MEB,  İstanbul 1996, shf. 290 dan alınmıştır.