İstidrad Nedir ve Kökeni

İstidrad, Arapça kökenlidir ve” geri isteme, geri alma  “, “kovmak, uzaklaştırmak, sürmek” anlamında sözcükler üretilen “ rdd“ sülasi kökünden türetilmiştir. Bu nedenle, redd, tard, muttarid, tardiye, sözcükleri ile aynı kökene dayanır.

istitrâd kelimesi edebiyatta “konu değiştirmek, asıl konudan uzaklaşmak, bir düşünceden başka bir düşünceye geçmek” gibi terim anlamlar için kullanılmıştır.  Bu nedenle edebiyatta mevzuuca uygun düştüğü zaman konuya açıklık getirmek için konu dışında bir şey anlatmaya denir.

Eski edebiyatta konu dışına taşan açıklamalara veya ara bölümlere de  “İstidrad” denilirdi.  Eski devrilerdeki istidrad teriminin günümüzdeki fonksiyonel karşılığı ara sözdür. Zamanımızdaki açıklayıcı ara sözlerin karşılığı istidrad demekti. Bu nedenle günümüz yazınsalında parantez veya iki çizgi arasında yapılan ara sözler ile istirdatların  fonksiyonları aynıdır.