İksâr Nedir
Osmanlıca yazılışı : اكسار – İksâr
İksâr kelimesi köken olarak Arapçadır. Ar. keѕret “çoğalmak, çok olmaktan” gelmektedir.
Sözlüklerdeki anlamları: Çoğaltma, arttırma,[1] fazlalaştırma, bir şeyi yapmak imkânı varken yapmama, yapabileceği ve elinden geldiği halde ihmâl etme [2], çok söylemek, bir takım boş laflar ile sözü uzatmak demektir.
Şu halde yazılı ve sözlü olarak sözü gereksiz yere uzatmak veya boş ve gereksiz laflar etmek olan haşv ile eş veya benzer anlamlardadır. “ Haşv: Minder, yastık gibi şeylerin içini dolduran pamuk, yün, kuru ot, saman, iplik kırıntısı, vücudun uzuvlarından her birisi; kırılacak eşyaların arasında konulan dolgu malzeme manasına gelmektedir. ( bkz Haşv Gereksiz Doldurma Tekrar Söz)
İksâr-ı kelâm: Çok söyleyip sözü gereksiz yere uzatma, ıtnap.
Var mı hele söylenmedik söz
Kalmış mı meğer denilmedik söz Şeyh Galip
Örneğin Şeyh Galip’in bu dizesinde gereksiz sözler ve tekrarlar vardır.
Ne lâzım eylemek ıtnâb u iksâr
Değil hâcet k’ola tatvîl-i güftâr (Câfer Çelebi)
KAYNAKÇA
[1] https://www.lugatim.com/s/iksar
[2] https://www.luggat.com/iksar/1/1
