Osmanlıca yazılışı ihtirâk :  احتراق

 

İhtirâk Kökeni

 

İhtirâk sözcüğü Arapça kökenlidir ve tutuşma, yanmak anlamlarında sözcükler üretilen “ hrk “ kökünden gelir. [1]Bu nedenle İhtirâk, tutuşup yanma anlamındaki “hark”, “ yakıcı, tahrip edici, içten içe yakan” anlamındaki muhrik, “içten yanmalı “  anlamındaki muharrik ve bir şeyi harekete geçirme, dürtme anlamlarındaki tahrik, haraka ve hareket sözcükleri ile de aynı köke dayanır.

 

İhtirâk Sözlük Anlamları

 

İhtirâk  احتراق  kelimesi sözlüklerde “tutuşup yanma”, Astroloji Ay’ın veya bir gezeğenin Güneş'e doğru hareket etmesi, yaklaşması” anlamlarıyla açıklanır.

 

ihtirâk-ı teneffüs: nefes alırken ciğerlere giren oksijenin te'sîriyle vücuttaki yağların yanması

 

Edebiyatta İhtirâk

 

Edebiyatta İhtirâk genellikle “yanma, yakıcı, hareket ettiren” anlamları ile kullanılır. Astroloji ve nücüm ilminde ise  Ay’ın veya bir gezegenin Güneş’e yaklaşması Güneş’e doğru hareket ettiği için kızarması yanar gibi olması,  kızıllaşması anlamlarında kullanılmıştır.

 

İhtirâk-i necm-i bahtı bilmezüz eflâkden

Âh kim yanduk tutuşduk şu’le-i idrâkden  Arpaeminizâde Sâmî



[1] https://www.osmanice.com/osmanlica-12674-nedir-ne-demek.html#google_vignette