HAYATI
Asıl adı Mehmed, lakabı Muhyi’d-dîn Kara Çelebî’dir. Kaynakların çoğu Onun Bursalı olduğunu yazarken bir rivayete göre de Karamanlıdır.[1]
Babası Kadı Hüsameddin Efendi, , Fatih ‘in veziri Karamanlı Mehmed Paşa’ya akraba ve Kara Çelebi-zâde’lerin atasıdır. [2]
Medrese eğitiminden sonra ünlü âlim olan Kemâl Paşa-zâde’den mülazım olmuş, daha sonra Bursa’da İsa Bey Medresesi, Kütahya’da Molla Vâcid Medresesi, Tire Medresesi, Amasya’da Hasiniyye ve Çivrili Medreseleri, Bursa’da Manastır Medresesi, Manisa’da Sultan Medresesi, Sahn-ı Semân Medreselerinden birinde ve Edirne Sultan Bayezid Medresesi’nde müderrislik yapmıştır. [3]
Daha sonra kadı olarak görev yapmaya başlamış, Şam ve Bursa’da kadılık yapmış fakat bu görevinden azledilerek tekrar müderrisliğe başlayan Hicrî bir ara Bursa ve Ayasofya ve Sahn-ı Seman Medreselerinden birinde müderrislik yaptıktan sonra tekrar kadılığa dönmüştür. Şeyhülislâmlık makamına Ebussuud Efendi’den sonra en layık kişi olarak görülen Hecrî [4]Bursa, Edirne ve İstanbul’da kadılık yaptıktan sonra 965 /1557 veya 1558 senesinde ölmüştür.[5]
Kabri Edirne Kapısı dışındaki Emir Buhârî Dergâhı civarında, hocası Kemal Paşa-zâde’nin kabrinin yakınındadır. [6]
Kaynaklar kadılık yapmasına rağmen aşırı derecede içkiye düşkün olduğunu, kelâm, fıkıh, siyer ve tarih ilmine vâkıf olan “rind-meşrep bir kimse olduğunu “ yazmaktadır. Tezkireciler onu nükteli şiirleri de beğenilen ama nesirlerinde daha başarılı bir edip olarak anlatmıştır.
Edirneli Nazmî’nin Mecma’u’n-Nezâ’ir’inde 13 adet gazeli bulunmaktadır.
Şiirleri Yunus Kaplan tarafından makale olarak yayımlanmış(2010). Divanı ise Ömer ZÜLFE tarafından hazırlanmıştır. Ankara 2010,
Eserleri:
- Vâkı‘ât-ı Kara Çelebî = el-Fetevâ:
- Sefînetü’d-Dürer : Fıkıh.
- Risâle fî’l-Vakf: Arapça
- Risâle fî Mes’eleti’l-Vasî: Arapça.
- Yevme Ye’tî Ba‘du Âyâti Rabbike (Kur’ân-ı Kerîm: 6. En‘âm: 158): Tefsir Arapça.
- Gül-i Sad-berg: Arapça. Hadis.
- Vakfet-i Kara Çelebî: Arapça. Kelâm
HECRÎ Kara Çelebî Muhyi’d–dîn Mehmed TÜM ŞİİRLERİ
- ÂH KİM YÂRUM BENİ YARIM AGIZ YÂD EYLEMEZ
- HADD Ü ‘İZÂRUÑ OLALI RÛŞEN ÇERÂGUMUZ
- ‘IŞK-I DİLBERDEN KESİL DEME KO NÂSIH SÖZİ KES
KAYNAKÇA
[1] ] Ömer ZÜLFE, HECRÎ Kara Çelebî Muhyi’d-dîn Mehmed [ö. 1557], DÎVÂN, Ankara 2010, https://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10618,hecripdf.pdf?0
[2] DR. MEHMET FATİH KÖKSAL, HİCRÎ, Kara Çelebi, https://www.turkedebiyatiisimlersozlugu.com/index.php?sayfa=detay&detay=363
[3] DR. MEHMET FATİH KÖKSAL, HİCRÎ, Kara Çelebi, https://www.turkedebiyatiisimlersozlugu.com/index.php?sayfa=detay&detay=363
[4] AHMET AKGÜNDÜZ, https://islamansiklopedisi.org.tr/ebussuud-efendi
[5] MEHMET İPŞİRLİ, https://islamansiklopedisi.org.tr/istanbul-kadiligi
[6] DR. MEHMET FATİH KÖKSAL, HİCRÎ, Kara Çelebi, https://www.turkedebiyatiisimlersozlugu.com/index.php?sayfa=detay&detay=363
