Hazar Gölü ve Kömürhan Köprüsü Elazıg

Hazar Gölü,

Elazığ yakınlarında, güneybatı-kuzeydoğu doğrultusunda Hazarbaba ve Mastar dağları arasına sıkışmış  tektonik bir göldür. Hazar Gölü'nün kuzeyinde Deveboynu, güneyinde ise Hazar Baba Dağları yer almaktadır. Göl suları tatlı olup Su girdisinin olduğu yerlerde küçük sazlıklar bulunmaktadır Batıda kürk Suyu ağzında Kürk Deltası, doğuda ise Zıkkım deresi ağzında Gezin Deltası oluşmuştur. [1]Uzunluğu 22 km, genişliği 5-6 km civarında ve Türkiye’nin en derin göllerinden biridir. Doğu Anadolu bölgesinin kendine has plajları, su sporları ve balık avcılığı yapılan kendine has bir gölüdür

Günün her saatinde değişik görünüm kazanarak mavinin ve yeşilin her tonunu gösteren gölün suları berrak, sodasız ve tuzsuzdur. Çevresinde 25'e yakın kamu kurum ve kuruluşlarına ait eğitim ve dinlenme tesislerinin yanı sıra turizm Bakanlığından belgeli otel, motel lokanta ve günübirlik piknik alanı, ayrıca özel kuruluşlar tarafından işletilen balık evleri bulunmaktadır. Çevresinde çok sayıda ikincil konutlar ve yazlıklar ile tatil sitelerinin yapıldığı göl, çevre illerin de faydalandığı tatil merkezi konumuna gelmiştir. 1990 yılında yapılan araştırma neticesinde; içerisinde batık bir kentin olduğu keşfedilmiş, bu da göle ayrı bir gizem kazandırmıştır. [2]

Gölde karabalık ve aynalısazan avlanır. Gölde konaklayan en yaygın kuş topluluklarını batağanlar ve sakarmekeler oluşturmaktadır.[3]

Hazar Gölü doğal sit alanı statüsündedir. Göl etrafında birçok kamu kurum ve kuruluşuna ait eğitim ve dinlenme tesisleri mevcuttur. Göl tabanında bulunan batık yapıların eski saray ve manastır kalıntıları olduğu sanılmaktadır. "Hazar Sulama Projesi" için santrale gölden su pompalanması nedeniyle göl seviyesinde oldukça ciddi bir düşüş yaşanmış ve kalıntıları su yüzeyine çıkmıştır. Su çekilmesinden dolayı ekosistemin bozulacağı tespit edilince su çekimine ara verildi. 2007 sezonunda kota sabit kalmıştır. Hazar Gölü'nden enerji etmek için yapılan çalışmalar sırasında su seviyesi 10 metre kadar düşünce Hazar Gölü'nün Sivrice ilçesi yakınlarında gizemli bir yapı kalıntısı ortaya çıkmıştır. Üç katlı yapının efsanelerde yer alan 'Şirin Şehir'e ait olabileceği söylentisi yayılmıştır.[4] Hazar Gölünün, Kilise Adası civarından başlayan batık kentin Sivrice ilçesine kadar uzandığı tespit edilmiştir. [5]  Su altında bulunan şehrin kalıntılarını görüntüleyen ekibin başındaki dalış eğitmeni Tahsin Ceylan, "birkaç evin içine girdik. Onların içinde testiler bulduk. Bir takım eşyalar var. Çok az bir tahribata uğramış. Yüzyıllardır orada olan bir şehir sanırım. Su ciddi bir şekilde korumuş" demektedir.[6]

Ancak geçen senelerden az olsa dahi kirlilik devam etmektedir. Aşırı ve kaçak avlanma önlenememektedir. Çevredeki otellerin kirli sularının göle bırakılması binlerce balığın ölmesine sebep olmaktadır.

Hazar Gölü Resim Alıntı: https://www.elaziz.net/elazig/resim/h

PLAJLAR VE SAHİL

Hazar Gölünün çevresinde kamu kurum ve kuruluşlarına ait kamp ve dinlenme tesisleri ile muhtelif yerlerinde halka açık kamp yerleri bulunmaktadır. Göl sahillerindeki kamu kurum ve kuruluşları ile özel kuruluşlara ait plajlardan 9 adedine Avrupa Çevre Eğitim Vakfı tarafından verilen “ Mavi Bayrak”   alınması için su analizleri yapılmakta ve bu konudaki çalışmalar devam etmektedir. 1997 Yılında bu plajlardan Tur-Pol Turistik Tesislerinin bulunduğu plaja Mavi Bayrak verilmiş ve Hazar Gölü söz konusu vakıf tarafından yayınlanan broşürlerde yer alarak tüm dünya ya tanıtımı sağlanmıştır.[7]

Hazar Gölü Hamile Kadın Efsanesi

Hazar Gölü'nün olduğu yerde hamile bir kadın yaşar. Dönem kıtlık devri, kadın bir köye gider, mis gibi ekmek kokuları çarpar burnuna. Dayanamayıp oradaki evlerden ekmek ister ama çok cimri olan bu köy halkı kadına ekmek vermez. Bunun üzerine kadın elini evlerin eşiğine koyup "inşallah bu köy su keser ben de taş keserim" diye beddua eder. Allah duasını kabul eder ve köy sular altında kalır. Kadında dağa dönüşür. Hazar Baba olarak da bilinen bu dağ Elazığ'ın her yerinden görünür ve gerçekten de saçları, yüzü, karnı, ayakları hatta elbisesinin kırışıklarıyla tam bir kadın görünümündedir.[8]

Kömürhan Köprüsü ve Karakaya Baraj Gölü

Elazığ-Malatya il sınırı üzerinde karayolunun 51. kilometresinde, Fırat Nehri üzerinde bulunmaktadır. Tarihi öneme sahip eski köprü Karakaya Barajı'nın yapımından sonra sular altında kalmış ve kullanım imkânı kalmamıştır.

Köprü yenilenmiş fakat ismi aynı kalmıştır. Eski köprü, bir İsveç firması olan Nidgvist-Helm tarafından yapılmıştır. Yeni Köprü STFA tarafından yapılmıştır. İnşaat 23 Şubat 1983'te başlamış ve 8 Nisan 1986'da tamamlanmıştır. Bu yeni yapı Türkiye’nin ilk dengeli konsol yöntemi ile imal edilmiş köprüsü olma özelliğini taşımaktadır.[9] Köprünün yapımına 23.02.1983 tarihinde başlanılmış ve 08.04.1986 tarihinde tamamlanarak trafiğe açılmıştır. Türkülere konu olan bu köprü, Malatya ile Elazığ il sınırının tam ortasında olup 1986 yılından beri de Karakaya baraj gölünün iki tarafını birbirine bağlamaktadır.

Karakaya baraj gölü manzarasına sahip olan bu köprü ve yakınlarındaki dinlenme tesisleri yolculara ferahlatan bir manzara sunmaktadır. Dağlar arasında kalan göl suları Elazığ’a doğru uzanırken göl manzarasından istifade etmek isteyen villalar da aynı hat üzerinde sıralanmış durumdadır.  Günü her vaktinde farklı renklere giren Karakaya Baraj gölü içinde elli altmış kg ağırlığına ulaşan yayın balıkları da üremeye zemin bulabilmektedir.

Baraj gölünün kıyıları git gide villalar ve evlerle dolmakta, gölde ise alabalık üretimi, yapan balık çiftlikleri kurulmaktadır.