UZUN İNCE BİR YOLDAYIM…
Eğitim- öğretim yöntem ve teknikleri dersin ve konunun türüne göre değişebilir. Hangi yöntem ve tekniği uygularsanız uygulayın; temel mesele öğretmek değil; öğrenmeyi öğretebilmek, düşünebilme kapılarını aralamak, muhatap kitlenin yorum ve değerlendirmelerine davetiye çıkarabilmektir. Özellikle öğrencilerimize öğrenme disiplinini transfer edebilmektir.
Lise 2. Sınıf… 30 kişilik bir sınıf ortamı… 5 sıra duvar kenarı, 5 sıra ortada ve 5 sıra da pencere kenarı. Öğretmen masası pencere kenarında.
Konu: insanlarda görüş ve düşünüş farklılıkları
Küçük bir uygulama gerçekleştiriyoruz:
Duvar kenarında en sondaki öğrenciye:
-Ahmet, ayağa kalkar mısın? Oradan baktığında masama yakın pencereden gördüklerini anlatabilir misin?
-Öğretmenim, bir binadan bir kesit görüyorum…
-Ahmet, aynı yöne bir de oturarak bakar mısın?
-Biraz önce gördüğüm evin bir kısım çatısını görüyorum.
- Teşekkürler Ahmet…
Orta sıranın tam ortasındaki öğrenciye:
-Mesut, ayağa kalkarak aynı yöne bakarak ne gördüğünü anlatabilir misin?
-Öğretmenim üç ev ve bir ağaç görüyorum.
-Mesut, otur ve aynı yöne baktığında neler görüyorsun?
-Biraz önce gördüklerimin üst yarısını görüyorum.
-Teşekkürler Mesut.
Pencere kenarındaki ve masamın karşısındaki öğrenciye:
-Seyhan, ayağa kalkarak ve aynı noktaya baktığında ne gördüğünü anlatabilir misin?
-Öğretmenim, çok sayıda ev ve ağaç görüyorum.
-Peki, oturduğunda aynı yöne baktığında neler görüyorsun?
-Biraz önce gördüklerimin hepsini değil, bir kısmını görebiliyorum.
-Teşekkürler Seyhan.
Üç eylem tamamlandıktan sonra sınıfa soruyu yöneltiyorum:
-Arkadaşlar, üç arkadaşınız da ayni yöne ve ayni noktaya iki pozisyonda bakarak gördüklerini anlattılar. Gerek oturma halinde, gerekse ayakta iken gördüklerine ilişkin sorumuza 6 farklı cevap verdiler. Size göre cevaplardaki farklılık nedendir?
Sınıfın-nerdeyse-tamamının parmakları havada:
-Sorumuzun cevabını Nergis arkadaşınızdan alalım. Evet, Nergis seni dinliyoruz:
-Öğretmenim, arkadaşlarımızın durdukları ve her iki halde de pozisyonları farklı. Bu nedenle 6 farklı cevapla karşılaşıyoruz.
-Teşekkürler Nergis…
"Eğitimin amacı öğrenmeyi olumlu bir süreç haline getirmek, kendine güveni sağlamak ve öğrenciye daha fazla öğrenmeye yeteneği olduğunu kanıtlayarak, öğrendiği materyalin değerli olduğu duygusunu vermektir" (Öğrenme Düzeyi ve Ürünleri, Boğaziçi Ünv. Yay.)
Her alanda hızlı gelişimin ve değişimin yaşandığı günümüzde, "Hangi bilgiyi öğreteceğiz? Nasıl öğreteceğiz?" sorusu ve sorunlarıyla hemhâl olmaktayız. Bununla birlikte şu soruya cevap aramalıyız: Eğitim-Öğretimde amaç, öğretmek mi, öğrenmeyi öğretmek midir? Ve en önemli odak noktası da öğrenmeyi öğretebilmek noktasında yöntem sorunu ile karşı karşıya olduğumuzdur.
Bir başka açıdan; biz öğretmenler, “öğrenme” ve “öğretme” konusunu kavrama ve uygulama noktasında ne kadar başarılıyız? Öğretmen yetiştirme sisteminde öğretmenlerimizin donanımı noktasında üniversitelerimiz, fakültelerimiz ne kadar başarılı…Yoksa “gönderdim okula, mevlâm gayıra” havasında mıyız!...
Bu bağlamda,” Öğrenmeyi Öğretmede Disiplini Geliştirme” ihtiyacımızın farkına ne zaman varacağız?
“Suçu gelin yapmışlar da, bu gelinle evlenecek damat bulunamamış” türünde hep kolayı seçiyor; “Suç sistemde” hezeyanıyla çözüm üretmek yerine –vurdumduymazlığımızı göz ardı etme çabasıyla- başkalarını suçluyoruz.
Âşık Veysel ile selam ve muhabbet diyelim:
“Uzun ince bir yoldayım
Gidiyorum gündüz gece
Bilmiyorum ne haldayım
Gidiyorum gündüz gece”
Şahin Öğretmen
Şahin Mutlu