Dinçer Sümer,
( d. 19 Mart 1938 / ö. 9 Eylül 2019) Şair, yazar, yönetmen, akademisyen, oyuncu, seslendirme sanatçısı.
İzmir’de doğan sanatçı İlk Ortaokul ve Liseyi İzmir’de tamamlamıştır. İzmir, Namık Kemal Lisesi’nde öğrenim gördüğü yıllarda gazetecilik yapmaya başlamış, tiyatroya olan ilgisi de bu yıllarda ortaya çıkmıştır. Daha bir lise öğrencisi iken gazetecilik yapmış, tiyatrolarda çalışmış, sinema filmlerinde rol almış, şiir ve radyo oyunlarında görev almış, edebiyata da merak sarmıştı. Öğrenim yıllarında tiyatrolarda çalışmış sinema filmlerinde rol almıştı. Bu deneyimleri oyun, öykü ve romancı olarak sürdürecekti.
Daha 1953 yıllarında iken şiir, roman ve oyunlar yazmaya başlayan sanatçı liseyi bitirdikten çok ilgi duyduğu tiyatroculuk alanında eğitim görmeyi istemişti. İlk şiirleri 1955 yılında Varlık Dergisinde yayımlanan yazarın [1] Şiir ve yazıları Yeditepe, Dost [2] Türk Dili gibi dergilerde yayımlandı.
İzmir’de, Namık Kemal Lisesi’ni bitiren sanatçı Ankara Devlet Konservatuarı Tiyatro Yüksek Bölümü'ne devam etmeye başlamış ve bu bölümü de bitirmiştir. [3]
1961 de Ankara Devlet Konservatuarı Tiyatro Yüksek Bölümü'nü bitirdikten sonra Devlet Tiyatrolarında oyuncu ve yönetmen olarak görev yapmaya başlayan sanatçı Tiyatro üzerine Polonya, Almanya ve Amerika Birleşik Devletleri'nde araştırmalar da yaptı.[4]
1961'den bu yana Devlet Tiyatrolarında oyuncu ve yönetmen olarak çalışmaya devam eden Dinçer Sümer, Devlet Tiyatroları Edebi Kurulu'nda ve Tiyatro Yazarları Derneği yönetiminde bulundu. Anadolu Üniversitesinde dramaturge “ Sahne Sanatları “ dersi öğretim görevlisi olarak görev yaptı.
TRT, TOBAV, TBMM, ABDİ İPEKÇİ BARIŞ VE DOSTLUK, SANAT KURUMU [5] ödüllerini alan sanatçı 1970 yılında radyo için yazdığı, “ Küpe Çiçeğinin Ölümü “ VE “ Gecenin Bir Yerinde” adlı eserleri ile TRT Başarı Ödülünü aldı. Türk Yunan Dostluğu konusunu işleyen “ Sandalım Kıyıya Bağlı “ adlı kitabı ile de Abdi İpekçi Barış ve Dostluk ödülünün de sahibi oldu. [6]
Süleyman Demirel zamanında Cumhurbaşkanlığı Sanat Danışmanlığı yapan Dinçer Sümer'in ‘‘Eski Fotoğraflar’’ adlı tiyatro oyunu 2008 yılında sinemaya aktarıldı. Necef Uğurlu ve Jülide Övür'ün yönetmenliğini yaptıkları filmde, Ahmet Uğurlu ve Bennu Yıldırımlar rol aldı. Kendisi de "Gelinin Muradı", "Çileli Bülbül", "İstanbul'un Kızları", "Bağdat Hatun", "Kurtuluş" ve "Cumhuriyet" adlı film ve dizilerde rol aldı.
Devlet Tiyatrolarından emekli olan [7]Dinçer Sümer'e Türk Dil Kurumu, TRT, TBMM gibi pek çok kurumdan sanata yaptığı katkılardan dolayı ödül almış olan sanatçı 1998 yılında Kültür Bakanlığı tarafından Devlet Sanatçısı olarak kabul edildi. Bazı özel TV kanallarında da görev alan sanatçı son yıllarda Alzheimer hastalığına [8] yakalandı. 9 Eylül 2019’da İzmir'de vefat etti.
EDEBİ KİŞİLİĞİ
Edebiyat dünyasına şiirleri ile atıldı. Oyun, roman, öykü dalında eserler verdi. Masal Dinçer Sümer’in yazı ve şiirleri 1953’ten itibaren Türk Dili, Varlık, Cumhuriyet, Dost ve Yeditepe gibi dergi ve gazetelerde çıktı.
Daha sonra oyun yazarı olarak ünlendi. İl koyunu olan Kâtip Çıkmazı 1970’te yayımlandı. Aynı yıl “Küpe Çiçeğinin Ölümü” ile TRT Sanat Ödülleri Yarışması Radyo Oyunu Dalında; "Gecenin Bir Yerinde" ile de aynı yarışmanın Televizyon Oyunu Dalında Başarı Ödülü'nü aldı. Bu ödüllerden sonra oyun yazarı olarak dikkat çekti.
Oyunlarındaki olayları ve kişileri hayatın içinden seçip çıkaran ve gerçek hayattan gözlemlediği edinimlerini oyunlarına ve eserlerine yansıtan realist ve gözlemci bir yazar olarak dikkati çekti. Öykülerinde, seçtiği olaylarda ve ele aldığı kişilerde gözleme ve doğallığa önem veren yazar, seçtiği karakterleri sosyal hayatları, cemiyetteki yerleri ve tabakaları ile yaşadıkları toplumsal sorunlar ile birlikte ele aldı. Oyunlarında ve diğer eserlerinde yaşadığı olayları gerçek hayattan tanıdığı kişileri malzeme olarak kullandı.
İlk romanı olan “Bozuk Bir Şey “1976’da yayımlandı. İlk romanını “ Bir Düş müydü O İzmir, 1992 romanı ile sürdürdü. Yazarın son romanı İzmir’de yaşadığı çocukluk günlerine dayanmaktadır.
ÖDÜLLERİ
“Küpe Çiçeğinin Ölümü “oyunu TRT 1970 Sanat Ödülleri başarı ödülü
“Gecenin Bir Yerinde “adlı TV oyunu TRT 1970 Sanat Ödülleri başarı ödülü
“Serçe “hikâyesi TRT 1970 Sanat Ödülleri başarı ödülü
“Eski Fotoğraflar” oyunu ile Türk Dil Kurumu 1977 Oyun Ödülü,
“Meddah Amca” çocuk oyunu TBMM Kültür Sanat Kurulunun üçüncülük ödülü
"Sandalım Kıyıya Bağlı" Abdi İpekçi Barış ve Dostluk Ödülü
Talip Apaydın'ın “ Ortakçılar” romanının tiyatro uyarlaması ile Bakırköy Belediyesi Uyarlama Oyun Yarışmasında Yunus Emre Büyük Ödülü 1997
ROMANLARI
Bozuk Bir Şey, 1977
Bir Düş müydü O, İzmir, 1992
OYUNLARI
1994 Toplu Oyunları 1, Eski Fotoğraflar / Gül Satardı Melek Hanım / Kâtip Çıkmazı / Maviydi Bisikletim
1996 Aklımda Kalan Masallar
1996 Bir Düş Müydü O İzmir
1997 Toplu Oyunları 2, Gecenin Kulları / Memuroğlu Memur
2003 Toplu Oyunları 3, "Ali Ayşeyi Seviyo" / Beni Dünya Kadar Sev
2008 Toplu Oyunları 4, Sandalım Kıyıya Bağlı / Marion İle Memet
Kategoriler: 1938 doğumlularİzmir doğumlularTürk tiyatro oyuncuları
KAYNAKÇA
[1] Dr Aslan Tekin, Edebiyatımızda İismler, Elips Kitap, 2005 Ankara
[2] Dr Aslan Tekin, Edebiyatımızda İismler, Elips Kitap, 2005 Ankara
[3] SERENAY COŞKUN, http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/sumer-dincer
[4] https://tr.wikipedia.org/wiki/Din%C3%A7er_S%C3%BCmer
[5] ] https://www.kitapyurdu.com/yazar/dincer-sumer/4871.html
[6] https://www.biyografi.info/kisi/dincer-sumer
[7] https://dipnotkitap.net/OYKU_ve_NOVELLA/MaviydiBisikletim.htm
[8] https://eksisozluk.com/dincer-sumer--294058
