Daniel Defoe (d. 1660, Londra, İngiltere - ö. 24 Nisan 1731, Londra) Robinson Crusoe’nun yazarı, İngiliz romancı, hiciv yazarı, gazeteci ve Osmanlı ajanı
Babası Flaman kökenli don yağı ticareti yapan ve zengin bir adam olan James Foe’dur. Babası o vakitler Osmanlı sınırları içinde olan Romanya’dan İngiltere’ye gelmiş ailesi bu nedenle Osmanlı kültür ile temas içinde yetişen bir aileye mensuptu.
Newington Green’deki bir akademide iyi bir eğitim gördü. Harvard College de öğretmenlik yaptı ve edebiyata ilgi duymaya başladı.
Bir müddet müreffeh bir hayat yaşadı. Hatta varlıklı ve hayli zengin bir çeyiz olan bir kadın ile evlenmişti. Bu evliliğinden ikisi küçük yaşta ölen sekiz çocuğu oldu. Ticaretle uğraşırken İngiltere ile Fransa savaşı çıkması sonrasında iflas etti. İflasının başlıca nedeni savaş sırasında sigorta ettiği gemilere yaptığı ödemelerdi. Borçları nedeniyle hapse girdi.
Hapisten çıktıktan ticaret yapmanın yanı sıra yazarlık yapmaya başlamış siyasi olaylara da dâhil olmuştu. Politikayla da ilgilenen Defoe, 1683’te yeniden ticarete atıldı. İlk siyasi yergileri 1683’te yayımlandı. 1685’te Monmouth dükünün ayaklanmasına katıldı ve Sedgemoor Çarpışması’ndan canını zor kurtarmıştı. 1688’de Oranj prensi III. William saltanata geçince onu savunan en ateşli yazarlardan biri oldu. 1702; “The Shortest-Way With The Dissenters” Ayrılıkçılarla Başetmenin En Kestirme Yolu adlı eserinde Katolik ayinlerini övüyor gibi yazıp aslında alay ettiği anlaşılınca “yayın yoluyla isyana teşvik suçuyla “ yargılandı. 1702 yılında yazılarından dolayı yeniden hapse düştü. Bu suçlamalardan para cezaları ve direklere bağlanarak teşhir edilme cezalarıyla kurtuldu.
1704-1713 yılları arasında siyasetçilerin desteği altında dergicilikle uğraştı. 1714’de iktidar değişen iktidara hizmet etmeye başladı. 1719’da Robinson Crusoe adlı eserini yazdı.
Bir zamanlar Osmanlı toprakları olan Romanya’dan İngiltere’ye göçen bir aileye mensup olan ve Osmanlı geleneklerini iyi bilen İngiliz kültürünü yeren mektuplarını Osmanlı Devlet adamlarına bilgi ve öneri amacıyla gönderen Daniel Defoe’nun Osmanlı ajanı olduğu sanılmaktadır. Nitekim bu romanında da Afrika’da ticari eşya satan bir gemide çalışan Robenson Crusoe ‘un olduğu gemi korsanlar tarafından ele geçirilmiş Robenson bir Türk’e esir olarak satılmıştır. ( bkz Robenson Crusoe Hakkında ve Özeti Daniel Defoe Hayatı)
Sonraki yıllarda Moll Flanders (1722; Yosma, Moll Flanders, 1966), A Journal of the Plague Year (1722; Veba Yılı Günlüğü) ve Colonel Jack (1722; Albay Jack) gibi romanları yayınladı. 1724’te son önemli eseri olan Roxana yayımlandı. 24 Nisan 1731’de oldukça borçlu olarak hayata veda etti.
Yazarın İngiltere’de İngiliz kültürünü yeren mektuplarını Osmanlı Devlet adamlarına bilgi ve öneri amacıyla gönderdiği bilinmektedir. Bunun dışında Aytunç Altındal gibi yazarlar Osmanlı için casusluk yaptığının açık olduğunu yazmışlardır.
Başlıca Yapıtları
Robinson Crusoe (1719),
Robinson Crusoe’nun Yeni Serüvenleri (1719),
Robinson Crusoe’nun Yaşamı ve Olağanüstü Serüvenleri Boyunca Ciddi Düşünceleri (1720),
A Journal of the Plague Year (1722; Veba Yılı Günlüğü),
Colonel Jack (1722; Albay Jack),
Moll Flanders (1722; Yosma, Moll Flanders),
Roxana (1724).
