Dalyan ve İztuzu Plajı

 DALYAN-

Dalyan, Muğla'nın Ortaca ilçesine bağlı Köyceğiz Gölü dalyanı veya  kısaca Dalyan denilen bir beldedir.  Dalaman Havalimanı Dalyan'a sadece 25 kilometre uzaklıktadır. Özel aracıyla gelenler, Dalyan'a Fethiye, ya da Muğla veya Marmaris yönünden ulaşabilir. Dalyan, 1990'lı yıllara kadar sadece tiryakisi olan az sayıda yabancı tarafından biliniyordu. Gizli kalabilmesinin bir nedeni de Marmaris ile Fethiye arasındaki yoldan 12 kilometre içerde olmasıydı. Çevredeki turistik yörelerden Dalyan'a düzenlenen günlük turlar ve Caretta-Caretta deniz kaplumbağaları ile tanındı. (1) Dalyan, ülkemizde gizli kalmış, doğallığını koruyabilmiş ender yerlerden bir tanesidir.Biyolojik çeşitliliğin yanında, Kaunos antik kentine ait tiyatrosu, Roma Hamamı, limanı ve sarp yamaçlara oyulmuş Kaya Mezarları gibi görkemli kalıntılara da sahiptir.

Yaklaşık olarak 55 km2 bir alana sahip, Köyceğiz Gölü ile 10 km. uzunluktaki, bu gölü denize bağlayan kanal ve bu kanalın denize yakınlaştığı alanda oluşan deltalık bir bölge ve bu bölgenin önünde bulunan kumsal alandan oluşan Dalyan, tektonik kökenli bir beldedir. Köyceğiz, Ekincik, Çandır ve Gökbel  beldeleri, Dalyan'ın yakınlarındaki diğer yerleşim yerleridir.

Dalyan Köyceğiz Gölünü denize bağlayan sevimli Dalyan Irmağı'nın (antik Calbis Irmağı) yanındadır. Dalyan, Köyceğiz Gölü ile Akdeniz'i birleştiren ana kanal üzerinde bulunur. Dalyan kanalının denize ulaştığı yer olan İztuzu plajı deniz kaplumbağaları olan Caretta Caretta'ların yumurtalarını bıraktıkları kumsallardan biridir. Kaunos antik kenti de Dalyan'dadır.

"Antik Calbis ırmağının muhteşem manzaralarına sizi götürecek yol,  tekneyle Dalyana sadece 10 dakika mesafededir. Öğle yemeğinden sonra, meşhur Dalyan Irmağının, bitkileri, kuşları ve belki de kaplumbağaları arasında yapacağınız 30 dakikalık bir tekne turundan sonra tekneniz sizi İztuzu Plajına (Kaplumbağa Plajı) götürecek. Eminim bu ırmaktaki gezintinizden çok etkileneceksiniz. Bu kumsal deniz kaplumbağalarının gelip yumurta bıraktığı dünya üzerindeki nadir kumsallardandır. " (2)

Beldenin 8.000 dolayında nüfusu vardır. Pek çok ünlü turizm merkezine yakın olmasına rağmen turistik açıdan nispeten daha az gelişmiştir. Bunun sebebi, Dalyan'ın ana yoldan 12 km içeride bulunmasıdır. Adından anlaşılabileceği gibi geçmişte Dalyan'ın önemli geliri balıkçılıktı, pamukçuluk ikinci sırada yer alıyordu. Günümüzde en önemli iktisadi faaliyet turizmdir. Dalyan'da 100'ün üzerinde konaklama yeri, 20'nin üzerinde lokanta, birçok seyahat acentesı ve alışveriş yerleri bulunur. (3)


Dalyan deltası
 
Yaklaşık olarak 55 km2 bir alana sahip, Köyceğiz Gölü ile 10 km. uzunluktaki, bu gölü denize bağlayan kanal ve bu kanalın denize yakınlaştığı alanda oluşan deltalık bir bölge ve bu bölgenin önünde bulunan kumsal alandan oluşur.  Dalyan, tektonik kökenli bir beldedir. Köyceğiz, Ekincik, Çandır ve Gökbel  beldeleri, Dalyan'ın yakınlarındaki diğer yerleşim yerleridir.

Dalyan deltası sazlıklar arasında açılmış bir labirent görünümündedir. Dalyan'a gelenlerin ilk uğrak noktası, bir tekne kiralayarak bu delta'nın içinde dolşamak olmalıdır. Zaten Dalyan'a gelenlerin yaptıkları ilk iş de bir tekne kiralayarak Kaunos antik kentinin Kaya Mezarları görüntüsü eşliğinde bu deltayı dolaşmaktır.

Sazlıklar arasında tekne yol alırken yanı başınızda  yalçın kayalı dağlar yükselmektedir. Delta 180 çeşit kuş türünün yaşadığı sazlık bir alandır. Bu kuşların bazıları yalıçapkını ve diğer balıkçıllar gibi ender kuş türleridir.

"Köyceğiz Gölü ve Dalyan Çayı ile deltası, kuş sürülerinin kıtalar arası göç yolları üzerinde önemli bir uğrak veya yumurtlama yeridir. 154 kuş türünün sürekli veya belirli dönemlerde bu alanda yaşadığı ve bunlardan İzmir Yalıçapkını (Halcon Smyrnensis) ve Alaca Yalıçapkını (Crycle Rudis) türleri bu bölgeye özgür türlerdendir. "  (Bkz.tekirdag.tatilacentesi.com/tatil-beldeleri/cennet-dalyan-ve-dalyan-deltasi-) Dalyan'a  Sadece bu kuş türlerini gözlemlemek için bile gelnler vardır. Sazlıkların arasından açılan labirent geçitlerinden suyun diplerini ve içinde yüzen balıkları da izlemek mümkündür.

Nehrin üzerinde  bar, restoran, cafe gibi  manzarayla uyum içinde yapılmış bir çok işletme bulunur.  İztuzu tarafına doğru giderken tarihi Kral mezarlarının görüntüsü manzaraya eşlik eder.  3000 yıllık Kral mezarlarında önceden dolaşmak serbestmiş ama  yapılan tahribat nedeniyle son 4 yıldır kral mezarlıklarında dolaşmak yasaklanmış. Coğrafi şartlardan dolayı dalyan deltasında kıvrımlar ve göller oluşmuştur. Yapılan bu tekne turu ile bu göller ve kıvrımlar da gözlenebilmektedir.

Deltadan yukarıya doğru ilerledikçe ise Köyceğiz gölüne gidilir.  Eğer günlük turlardan biri ile yolculuk yapıyorsanız delta üzerinde turların çamur banyolarından sonra ikinci uğradıkları nokta Köyceğiz Gölüdür.


İZTUZU PLAJI

Caretta carettaların yavrulayabildiği, yumurtalarını emanet edebildikleri nadir plajlardan olan İztuzu Plajı gezilip görülmeye değer yerler arasındadır. İztuzu Plajı tüm dünyada doğallığını koruyabilme özelliğine sahip ikinci plaj olma konusunda ödül almış, tam bir doğa harikası bir plajdır.

Denize dikey uzanan dağların dibinden başlayıp, dalyan deltasının ağzını kapatan İztuzu plajı sığ bir kıyıya sahiptir.  İztuzu plajı, yürürken ayaklarınızın altında kadifemsi bir tad bırakıyor.  Dalyan!! Sazlıkların, bataklıkların, tuzlu ve tatlı suların karmaşasından doğan muhteşem güzellik bırakıyor. Uzunluğu 12 kilometreyi bulan Dalyan Kanalı, yılan gibi kıvrıla büküle Köyceğiz gölünden Akdeniz'e ilerliyor.(4)
Dünyanın sayılı ekosistemleri arasında yer alan Dalyan'da çok çeşitli canlı türleri yaşamını sürdürür. Milyonlarca yıldan beri yer altı ve yer üstü hareketleri devam etmektedir. Bunun sonucunda ancak rüyalarda görülebilinecek yarattığı zengin bitki türleri ortaya çıkar. Dalyan Deltası’nın ağzında bulunan kumları, denize dik olarak serilen dağların dip kısmından başlayarak uzanıp gitmektedir. (5)
Dalyan, deniz kenarında da değildir, göl kenarında da değildir. Köyceğiz Gölü'nü Caretta Caretta'ların üreme alanı olan İztuzu Plajı'na bağlayan Dalyan kanalının etrafındadır. Tatil yapmak için Dalyan'a gittiğinizde teknelerle isterseniz göle isterseniz denize kolayca ulaşabilirsiniz. Dünya'nın ilgisini çeken caretta-caretta kaplumbağaları da Nisandan Eylüle kadar Dalyan'ın konuğu olur.
Kuş gözlemcisi misiniz? Dalyan deltası tam aradığınız yer...Soyu tükenme tehlikesiyle karşı karşıya olan pek çok kuşu burada görebilirsiniz

İztuzu antik çağda kaunoslar tarafında kullanılan bir limanmış. İztuzuda bulunan bir yazıttan antik çağda burasının bir gümrük kapısı olduğu ve Kaunosluların tuz, köle ve tuzlu balık sattıkları belirlenmiş.Pilajın uzunluğu 5400 metre. Soyunma kabinlerinin dışında hiçbir yapılaşmaya izin verilmiyor. Ayrıca Caretta Caretta yumurtalarına zarar vermemesi için sahile kedi, köpek gibi evcil hayvanlar sokulmuyor. İşaretli yerlere şemsiye yerleştirmekte yasaklanmış.
İztuzu plajına iki şekilde ulaşılıyor. Dalyan rıhtımından kalkan teknelerle sazlıklar arasında 35-40 dakikalık keyifli bir yolculuktan sonra plaja ulaşıyorsunuz. İkinci yol ise Dalyan postanesinin yanından kalkan minibüslerle ulaşılıyor.
Dalyan, Fethiye Ölüdeniz, Datça, Oniki Ada,Köyceğiz, Dalaman, Saklıkent ve Marmaris'e yakınlığı dolayısı ile de turistik beldelerin yakınlarında olan bir yerdir. Dalyan'dan buralara veya bu beldelerden Dalyan'a günlük turlar ile gelip gitmek de mümkündür.


https://gezi.tatilfm.net/Gezi/Dalyan.htm

KAYA MEZARLARI

Kaya Mezarları dev kayalara oyularak şekillendirilmiş hayret verici bir incelikte oyulmuştur.  İon tapınağı görünümünde yontulmuş olan kaya mezarları içinde ölülerin konması için yan yana üç taş sıra bulunan  7-8 metre yüksekliğindeki mezarlardır.
Arkeologlara göre bu mezarlar antik Kaunos kentinin zenginliği ve gücünün bir göstergesi. Bugün hala büyük bölümü siperlerine kadar 7-8 metre yüksekliğini korumaktadır. İon tapınağı görünümünde yontulmuş olan kaya mezarları içinde ölülerin konması için yan yana üç taş sıra bulunur. Anıt mezarların ön cephesini süsleyen İon sütunları zedelenmiş. Alınlıkların yalnızca birinde, yüz yüze bakan aslan kabartması dikkat çekici.(5)

Çamur banyosu

Köyceğiz Gölü’nün Dalyan Deltası ile birleştiği noktaya yakın bir yerde güzellik çamuru olarak adlandırılan doğal bir yerdir.  Dalyan iskelesinden kalkan günlük turların ilk uğradıkları nokta burasıdır.  Doğal çamurun oluştuğu bu yerde işletme yapımına izin verilmemektedir. Çamur banyosu alanı içinde sıcak su kaynağı da vardır. Kaynağın, romatizmaya, bel rahatsızlıklarına, siyatiğe iyi geldiği söylenir.

Sultaniye Kaplıcası

Köyceğiz gölünün güney batısında,Ölmez dağının eteklerinde yer alan Sultaniye Kaplıcaları, Dalyan'a 4 kilometre uzaklıkta. 21 günlük tedavi süresi uygulanan kaplıcada ilk başta 10 dakika olmak üzere günde iki kez banyo almak gerekiyor. Ayrıca içme suyu olarak kullanıldığında karaciğer,safra kesesi,bağırsak rahatsızlıklarına karşı iyi gelmekte.

Sultaniye Kaplıcasındaki su Kaunoslar zamanında kullanılmaya başlanmış. Daha sonra Bizanslılar tarafında konaklama yerleri yapılmıştır.
Sultaniye kaplıcası Radon değeri açısından dünyada Endonezya’daki kaplıcadan sonra ikinci sırada. Suyun sıcaklığı ise 39 derece. Kalsiyum klorür,kalsiyum sülfat,kalsiyum sülfür ve radon içerir.(6)
Sultaniye Kaplıcasındaki su Kaunoslar zamanında kullanılmaya başlanmış. Daha sonra Bizanslılar tarafında konaklama yerleri yapılmış. Bu döneme ait liman ve binaların kalıntıları Köyceğiz gölünün suları altındadır. (6)


DALYAN DA TURLAR

Dalyan içinde her gün çok çeşitli turlar düzenleniyor. Bunun yanısıra çevreye de günübirlik turlar düzenleniyor. Sizlere Dalyan'da kaldığınız sürece katılabileceğiniz gezi ve turlardan önerebileceklerimizden bazıları şunlar
 Bütün dünyadan ünlülerin yatlarla gelip günler boyu yaşadıkları 12 adaları mutlaka görün. Bu tur, Dalaman ile Göcek arasındaki nefis koyları ve adaları kapsıyor. Çamların denize kadar indiği bu cennet köşede mavinin ve yeşilin her tonunu doyasıya izleyebiliyorsunuz. Ayrıca Dalyan'dan Fethiye Ölüdeniz, Datça, Oniki Ada,Köyceğiz, Dalaman, Saklıkent ve Marmaris'e günlük turlar düzenlenmektedir. Bu turlarla buralara gidip gelmek de mümkündür. (7)
1980’lere kadar ekonomisi tarım ve balıkçılığa dayalı küçük bir yerleşim olan Dalyan beldesi bugün önemli bir turizm merkezidir.  02/06/2008 tarihli Bakanlar Kurulu kararı ile Köyceğiz Gölü, Dalyan Çayı ve deltası ile İztuzu kumsalının “Özel Çevre Koruma Bölgesi” olarak ilanı bu benzersiz ekosistem ve çevresinin bir bütün halinde korunması sağlanmıştır. (8)

Tatlı ve tuzlu ılık sular, gür sazlıklar, bataklıklar, geniş kumullar ve bunların arkasında engebeli araziyi kaplayan orman ve maki örtüsü ile alüvyon ovasındaki tarım alanları gibi birbirinden farklı özellikler taşıyan yaşam ortamları, farklı habitat istekleri olan çok sayıda bitki, hayvan, kuş, böcek türünün Dalyan çevresinde korunabilmesini sağlamıştır. (8)


KAYNAKÇA

1. https://www.dalyan.gen.tr/dalyan-turlari.htm
2. https://www.tualimforum.com/tatil-gezi-rehberi/5573-dalyan-hakkinda-bilgi.html
3. https://tr.wikipedia.org/wiki/Dalyan,_Ortaca
4. https://dalyan.bel.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=87&Itemid=207
5. https://dalyan.bel.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=89&Itemid=209
6. https://www.tualimforum.com/tatil-gezi-rehberi/5573-dalyan-hakkinda-bilgi.html
7. https://www.dalyan.gen.tr/dalyan-turlari.htm
8. https://www.tekirdag.tatilacentesi.com/tatil-beldeleri/cennet-dalyan-ve-dalyan-deltasi-1072.html
9. https://www.ortaca.gov.tr/default_B1.aspx?id=125

Dalyan Tiyatrosu 

Türkiye'nin Başlıca Gezilecek Yerleri

• Abant Gölünü gezelim
• Alaçatı'yı Gezelim - İzmir-Çeşme
• ALANYA'YI GEZELİM Mİ ?
• Amasra: "Çeşm-i Cihan Bu mu Ola?"
• Assos- Behramkale-Aristo'nun Aşk Beldesi
• Aspendos Tiyatrosu ve Antik Kenti
• Antalya'da Çağlayanlar
• Ayas'ı Hiç Gördünüz mü? ( Yumurtalık- Adana )
• AĞVA'YI GEZELİM Mİ?
• Fethiye ve Ölü Deniz
• Dalyan ve İztuzu Plajı
• Gediz Deltası ve İzmir Kuş Cenneti
• Girlevik Şelalesi - Erzincan
• Göbeklitepe- Cihanda İlk Yerleşke ve Gizemleri
• GÖKÇEADA VE GÜZELLİKLERİ
• Göreme'nin Turizm, Doğal ve Tarihi Özellikleri
• Gülşehir Nevşehir
• GÜRÜN GÖKPINAR GÖLÜ ALLAH' IN AKVARYUMU
• IHLARA VADİSİ TARİHİ VE DOĞAL DOKUSU
• Hazar Gölü ve Kömürhan Köprüsü Elazıg
• Harput Şehri Kalesi ve Tarihi Eserleri
• Harran'da Tarih Kültür Mimari ve İlk Üniversite
• İznik ve İznik Kalesi
• GÖKSU VADİSİ
• Gerger ve Yeni Kale Cendere Köprüsü ile Vadisi ( Kahta )

İliniz, ilçeniz hatta köylerinizin, doğal güzellikleri hakkında yazılar yazabilir, Turistik, tarihi ve doğal güzellikleri fotoğraflarınız ile  paylaşabilrisiniz. 

 BAŞVURU İÇİN : ESA, İLETİŞİM  veya s_kuzucular@hotmail.com