Colossae Antik Kenti
DENİZLİ ilinin 25 km. doğusunda, Honaz ilçesinin 2 km kuzeyinde yer almaktadır. DENİZLİ- Ankara karayolunun 16. km.sinde Organize Sanayi Bölgesi'nden, Honaz'a giden karayolu Colossae kentinin içinden geçmektedir.
İncil'de geçen Aziz Pavlos'un misyonerlik çalışmalarını yaptığı Colossae, çok stratejik bir noktadır. Hıristiyanlığa göre; kıyamete kadar yıkılmayacağına inanılan 7 kiliseye konum itibariyle yakındır. Bu nedenle Colossae, antik çağın en önemli dini merkezlerinden biri olmuştur. Colossae, Firigya ( Ankara, Eskişehir, Kütahya, AFYON ile Uşak ve Denizli'nin doğusunu içine alan bölge ) ile Karia ( Büyük Menderes Nehri'nden MUĞLA ve DENiZLİnin batı kesimlerini içine alan bölge) ayıran Honaz ( Kadmos ) Dağı'nın kuzeyinde Aksu Çayı üzerinde kurulmuştur https://www.honaz.gov.tr/Templates/scol.html
Antik Kent, Honaz (Cadmos) dağının kuzeyinde, Aksu çayının kenarına kurulmuştur. Antik çağdan beri kullanılan güney şark yolu üzerindedir. Büyük Frigya içinde bulunan en önemli merkezlerdendir. Ksenephon'a göre Firigya'nın 6 büyük kentinden biridir. ( https://www.pamukkale.gov.tr/tr/content.asp?id=588 )
Antik çağdan beri kullanılan güney şark yolu
üzerindedir. Büyük Firigia içinde bulunan
en önemli merkezlerdendir. Pers egemenliğinde de
en parlak çağlarını yaşamıştır. MÖ. III. yüzyıldan itibaren Hierapolis ve
Laodikeia'nın kurulması ile önemini yitirmiştir. İ.S 1.yy
başlarında Laodikia ile birlikte yüncülük ve Dokumacılıkla çok
gelişmiştir. Geç Roma Dönemi'nde Hierapolis
ve Laodikia'ya göçler nedeniyle köy hüviyetine bürünmüştür. MS. I. YY.'
da Neron döneminde meydana gelen depremle harap olmuştur. Kolossai'nin tarihi
M.Ö. 5. yüzyıldan daha önceye dayanmaktadır. Başlangıçta bir Firigya şehri olan
Kolossai, zaman içersinde Yunan şehri olmuştur,
İS 7. yüzyıla gelindiğinde tüm Anadolu şehirlerinde
olduğu gibi Kolossai de Arap akınlarıyla karşı karşıya kalmıştır.
https://tr.wikipedia.org/wiki/Honaz
MS. 692-787 yıllarında şimdiki Honaz ilçe merkezinin bulunduğu yerde Chonae adıyla kurulan kent deprem nedeniyle tamamen terk edilmiştir. ( https://www.pamukkale.gov.tr/tr/content.asp?id=588 )Kolossai kentinin Akropol'ü ovanın yanıbaşında, kuzey ve batı yanları 60-70 metre yükseklikte olan ama diğer yanları alçak tepeciğin üzerinde idi. Tepe üstü şimdi tarla durumundadır ve sürülmektedir; burada, doğu yanda, surlardan ancak pek önemsiz, pek dağınık bir iki kalıntı görülür. Kuzey tarafta Lykos (Çürüksu) akar. Doğu yanda, yamacın eteğinde, tiyatronun yeri seçilebilmekteyse de görünür kalıntı sağa sola dağılmış üç beş taştan öteye gitmemektedir. Çayın kuzey yakasında Nekropol bulunmaktaydı, ancak buradaki lahitler daha geçen yüzyılda hemen hemen tümüyle toprağa gömülmüş durumdadır.
Khonai, uzun süre Bizans İmparatorluğu sınırları
içinde kalmıştır. Sultan Alparslan’ın akıncı komutanlarından Afşin Bey,
maiyetindeki Türk birlikleri ile Malazgirt Savaşından önce, 1070 yılında Honaz
(Colossea)’ı alarak Denizli’ye kadar gelmiştir. Denizli yakınlarındaki Laodikya
ve Khonai (Honaz)’ı ele geçirip yağmalamış ve geri çekilmişlerdir (Umar, Bilge,
1998, s. 80'e atfen Dağdaş ve Dağdaş, 2001).
Şehirde kilise, tiyatro, mezarlık gibi yapılar ve bu yapıların yerlerinin izleri bugün dahi bellidir. İ.S 692-787 yıllarında şimdiki Honaz İlçe merkezinin bulunduğu yerde Khonae adıyla kurulan kent nedeniyle; Colossae, tamamen terk edilmiştir. Khonae kentinde St.Micheal Kilise'sinin bulunduğunu eski kaynaklardan öğrenmekteyiz. Ancak şuanda hiçbir kalıntısı yoktur. Yukarıda tepe üzerinde de Osmanlı Dönemi'ne ait kale kalıntısı mevcuttur. Colossae antik kentinin kalıntılarına akropol olan höyük tepesi ile çevresindeki arazilerde de rastlanmaktadır
Chonae kentinde, St. Micheal kilisesinin bulunduğunu eski kaynaklardan öğrenmekteyiz. Osmanlı dönemine ait bir kale kalıntısı mevcuttur. Colossae antik kentinin kalıntılarına, Akropol olan, höyük tepesi ile çevresindeki arazilerde rastlanmaktadır. Höyüğün kuzeyindeki bölgede kayaya oyulmuş oda ve ev tipi mezarlar bulunmaktadır. Antik kent bugün, "höyük" olarak bilinen yerde geçmişin bütün ihtişamı ve gizemi ile gömülü olarak gün yüzüne çıkarılmayı beklemektedir
KAYNAKÇA
- https://www.honaz.gov.tr/Templates/scol.html
- https://www.pamukkale.gov.tr/tr/content.asp?id=588
- .https://tr.wikipedia.org/wiki/Honaz
- Colossae hakkındakı tüm araştırmaların sayfası
