Çeşm –i Çerağ Nedir


Çerağ, Çırağ : Mum,kandil, ışık anlamlarına gelir. Çeşm ise göz anlamındadır.  Böylece Çeş m-i çerag göz ateşi, göz ışığı,  anlamında gelen bir terkiptir.  Gözümün ışığı manasında olan bu terkip mezaci olarak pek çok manada kullanıldığı gibi tasavvufi manalard a da  kullanılmıştır.

Bu terkip tersinden kurulduğunda yani ÇERAG-ÇEŞM şeklinde kurulduğunda  Evlat, çocuk, bebek , insan yavrusu manasında kullanılmaktadır.

Nâzenîn-i Hazret-i Hakk sadr-ı bedr-i kâinât
Nûr-ı çeşm-i Enbiyâ çeşm-i çerâğ-i mâ tuyi  [1]

Ulu Tanrı'nın nazlısı, kâinâtın yüksek derecelisi ve tekemmül etmişi,  Peygamberlerin gözünün nûru, bizim gözlerimizin ışığı sensin

Nur-i çeşm-i alem ü çeşm ü çerağ-i kainat.
Sensin ey şeh kim yüzün nurından umar fer güneş.   Ahmet Paşa

Dil meş 'âl-i kârvân-ı takdîr
Cân-çeşm ü çerâğ u nûr-ı tevfîk   Safi  [2]

Çeşm'i Çerez Çeşm -i Çerağ

Çeşm Nedir Şiirimizde Göz Ayn Dide Bakış

ÇEŞM İLE KURULMUŞ TERKİP VE TAMLAMALAR

Çeşm- i Bülbül'ün Tarihçesi ve Çeşm - i Bülbül Nasıl Yapılır 

Kaynakça



[1] https://www.yunusemrefest.com/tr/turkiye.html

[2] Özlem ERCAN, SEBK-İ HİNDÎ TESİRİNDE İKİ ŞAİR: ŞEYH GÂLİB VE SÂFÎ, Turkish Studies - Volume 8/9 Summer 2013, p. 1413-1440, ANKARA-TURKEY