ÇAĞRIŞIM

 

Yazıda çağrışım sözcüğünün kökeni, anlamları, hatırlatma özelliği edebiyatta ve psikolojide çağrışım nedir sorularının cevapları verilecektir.

 

Çağrışım Kökeni Yapısı

Çağrışım Türkçe bir sözcüktür. Çağrışım kelimesinin kökü eski Türkçede “seslenme, nida, avaz” [1]anlamlarına gelen “ çağ” veya “çaw “ köklerine dayanır. Çağ-ır –ım. Çağ-ır-ış-ım .  Çağır, çağırmak, çağırışmak, çağırtmak, çağırtkan, çağrı, çağrıştırmak….

Çağrış- fiili üzerine gelen fiilden isim yapan  –ım eki ile isim haline dönüşmüştür.

 

Sözlük Anlamları

 

Çağrışım; düşünce, görüntü, anı veya herhangi bir objenin hatırlattığı akla getirttikleri;  bir kavramı, görüntüyü veya bir hissi anımsatmasıdır.

 

Edebiyatta Çağrışım

 

Edebiyatta çağrışım sözcükler ve kavramlar arasındaki benzerlik, birlik, yakınlık ya da karşıtlık ve ilgili bağlantılar vasıtası ile bir şeyi hatırlatmak, hedef kavramı, anıyı, düşünceyi vb akla getirmek demektir. Bir yer veya bir şey ile ilgili bir obje, nesne, sembol, resim vb yi söyleyerek o mekânı veya şeyi anımsatmak çağrışım yaptırtmak demektir. Eyfel kulesinin Paris’i;  Mevlana’nın, Konya’yı da çağrıştırması gibi. 



[1] https://www.nisanyansozluk.com/kelime/%C3%A7a%C4%9F%C4%B1r-