MUTLU KEDİ

 Mutlu Kedi adlı öykü Aziz Nesin’in  "Ah Biz Eşekler" adlı hikâye kitabı içinde bulunan 20 öyküden biridir. [1]

Eserlerinde politik düşüncelerini ve siyasi tercihlerini kara mizah ve hiciv yoluyla sembolik, alegorik metotlarda anlatan Aziz Nesin’in Mutlu Kedi adlı öyküsü yönetmenliğini Umut Heval Çerkes’in yaptığı kısa bir filmin de konusu olmuş,  Aziz Nesin’in aynı isimli hikâyesinden günümüze uyarlanan bu kısa film.  8. Lions Kısa Film Yarışması’nda Osman F. Seden Özel Ödülü’nün sahibi olmuştur [2]

Aziz Nesin bu hikayesinde özgür kedi sembolü ile insanların kayıtsız şartsız, sorgusuz sualsiz her emre uyma tabiatını eleştirmiş,  özgürlüğü çok sevmek ile birlikte özgürlüğe kavuşmak için çaba sarf etmemelerini emir ve daireler içine hapsolmak sembolleri ile hicvetmiştir.   Herkesin kendisini kurtarmak için hiçbir çaba ve cesaret göstermemesine, aksine kendisini kurtarması için kurtarıcı beklemesine ironi bir yaklaşımla eleştiri getirmiştir.   Öykü diğer yandan korku, dayatma ve baskıların insan hayatına olan zararlarını da ayrıca vurgulamış olmaktadır.  

Öykünün Mesajları ve Ana fikri

Öykü,  özgürlüklerin kısıtlandığı “  27 Mayıs devriminden önceki sıkıyönetim günlerinde yazılmış[3]insanların özgürlüğünün kısıtlanmasına aslında kendi korkaklıklarının sebep olduğu,”   ana düşüncesini taşıyan öykü,  yazarın muhtemelen mutlu bir ev kedisine imrenmesi hadisesine dayalı olarak yazılmıştır.    Öyküde verilen diğer bir ileti ise insanlar korkak olurlarsa başkaları onların özgürlüklerini kısıtlayabilir.  Özgürlükleri kısıtlanan insanlar ev kedilerinin mutluluklarına bile imrenecek hale düşer, hükümleridir.

Öykünün Konusu

Mutlu Kedi adlı öykü  “adil olmayan emirlere uyan bir grup insanın özgürlüğünün nasıl kısıtlandığını ve o adaletsizlikle neden savaşamadıklarını anlatır.

Öykünün Özeti

Bir bayan seramikçi, diğer bir bayana gördüğü rüyayı anlatırken şair, aktör, hikâyecilerden oluşan bir gurup sanatçı da o kadını dinlemektedir.  

Kadının rüyasında bir adam aniden bağırıp çağırarak herkese emirler vermeye başlar. Bu adam herkesin kendi etrafına bir daire çizmesini ve kimsenin çizdiği bu daireden çıkmamasını emretmektedir.  Herkes bu daireleri tebeşir, kalem, parmak zihinleri ile çizecek ve hiç kimse çizdiği bu dairenin dışına çıkmayacaktır.

Kadın sanatçının bu riyasını diğer sanatçılar tartışmaya başlarlar.  Hem rüyayı hem daire çizgisini hem de çizilen bu daireden çıkılıp çıkılmayacağı konusunu tartışmaya almışlardır.  Rüyada “mantık ve neden” aranmalı mıdır? Sorunu üzerinde tartışan sanatçılar bir rüyada hem nedenin hem de mantığın bir arada olmayacağı konusunda hem fikir olmuşlardır.  

Kadının rüyasındakiler hemen kendilerine bir daire çizmiş ve dairenin dışına çıkmamaya başlamıştır. Aslında ortada fiziksel bir ceza da yoktur. Dairenin dışına çıkmaya yeltenecek olana yapılacak bir ceza da görünür değildir.  Fakat rüyadaki herkes bu emre uymuş dairden dışarı çıkmamaktadır. Fakat sakatlar, felçliler ve ölüler bu daireden çıkmak koşmak ve özgürce yürümek istemektedir.

Fakat bir müddet sonra daire içindekiler de  bir kurtarıcı beklemeye  ve düştükleri bu durumdan kurtulmak istemeye başlarlar.  Bu arada: “Birisi çıksa ben de çıkarım...” (s.17) diyen bir ses işitilir. Ama kendi dairesinden dışarı çıkan kimse olmamıştır.

Bu sırada bir kedi ortalıkta dolaşmaya başlamıştır.  Dairesinden çıkmaya korkan herkes o kediye imrenip o kedinin yerinde olmayı istemeye de başlamıştır. Çünkü kedi özgürdür.

Aziz Nesin İLE İLGİLİ LİNKLERİMİZ

·         Medeniyetin Yedek Parçası

·         Fil Hamdi Nasıl Yakalandı  (1956)

·          Damda Deli Var (1956)

·          Deliler Boşandı  (1957)

·         Toros Canava (1957)

·          Ah Biz Eşekler (1960)

·         Mutlu Kedi

·         Bayan Maymun

·         Dayanın Yurttaşlarım

·         Kadın Olan Erkek  (1955))

·         Zübük  (1961)

·         Şimdiki Çocuklar Harika(1967)

·         Tatlı Betüş  (1974)

·         Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz  (1977)

·         Tek Yol  (1978) Bir Çin Hikâyesi 

·         Memleketin Birinde Sadrazam Eşek

·         Nişan Alan Eşek 

·         Kargaların Seçtiği Padışah

·         Toros Canavarı (1963)

Aziz Nesin Tüm Şiirleri:  ttps://edebiyatvesanatakademisi.com/category/aziz-nesin-siirleri/413

 KAYNAKÇA


[1] Aziz Nesin, "Ah Biz Eşekler", Tekin Yayınevi 1976

[2] https://www.gercekizmir.com/yazdir.asp?haberid=34710

[3] Aziz Nesin, "Ah Biz Eşekler", Tekin Yayınevi 1976, s.13