Memleketin Birinde ve Bayan Maymun 

 

Bayan Maymun adlı öykü Aziz Nesin’in ilk baskısı 1958 yılında yapılmış olan daha sonra da 1971 yılında 12 Mart Muhtırasından sonra güncellenerek yeniden basılan Memleketin Birinde adlı öykü kitabındaki masalımsı öykülerinden birisidir.

Aziz Nesin, Memleketin Birinde adlı eserinde masalları ve fablları güncelleyerek güncel hayatı hicvedecek bir hale sokmuş,  , masal veya fabl formatlarında yazdığı bu öykülerinde masalı veya fablı taklit etmek amacından uzak gündelik hayatı, siyaseti, politikacıları ve insanlık hallerimizi eleştiren bir amaçla bu tür öyküler yazmıştı.

Aziz Nesin toplamda 40 civarındaki eserlerinde mizahi hikâye, roman ve oyunlarında mizahtan hiç vaz geçmemiş j hikâye ve romanlarında, yer yer, masal, fabl ve halk hikâyelerinin motiflerini, tekniklerini ve özelliklerini kullanmış bunları meddah anlatıcının anlatım tekniği ile yoğurarak aktarmıştı.

 Aziz Nesin, “Memleketin Birinde”  adındaki mizahi masallar kitabındaki öykülerini masal ve fabl tekniğinde yazmış ama alegorik bir yaklaşımla güncel siyasete ve sosyal hayata toplum ve politika sorunlarına kara mizah yoluyla acımasız bir şekilde hicvetmişti.  Bu eserindeki öykülerinde alegorik bir yöntemle özenti tipler,  ahmaklar, cahil halkın sırtından geçinen açıkgözler, siyasi tipler, politikacılar vb yi taşlamalar, eleştiriler ve hicivlerle yerden yere vurmuştu.

Aziz Nesin bu öykü kitabında ağırlıklı olarak bürokrasiyi, aydınları, siyasetçileri,  milletin ahmaklığını, milleti kullanan kurnazları, insanların bir birlerini kandırma savaşlarını kara mizah örnekleri ile ortaya koymuştur.  

Aziz Nesin Bayan Maymun adlı öyküsünde ona buna benzemekten maymuna dönen ve en sonunda da hayvanat bahçesindeki maymunlar arasına tıkılan kadın mı erkek mi olduğu da pek belli olmayan bir insan üzerinden toplumdaki aşırı özentiyi  “ti “ye almış ve yerde yere vurmuştur. Masal ve fabl tekniğini andıran bu öykü tipik bir Aziz Nesin öyküsü karakterindedir.

 

BAYAN MAYMUN ÖZETİ

Anlatıcı hayvanat bahçesini gezerken maymunlar bölümüne de girer. Ama orada maymuna benzeyen birinsan veya insana benzeyen bir maymun görür.  “Tel kafesinin içinde ondan fazla maymun vardı. Tünek sopaları üzerinde trapez cambazları gibi numaralar yapıyorlardı. Yalnız içlerinden bir tanesi, Rodin'in " Düşünen Adam" heykeli pozunda, hiç kımıldamadan düşünüyordu” Anlatıcı bu özel maymun ile ilgilenir ama insan mı maymun mu erkek mi dişi mi olduğuna da bir türlü karar veremez. Tam oradan ayrılırken Düşünen Maymun ona seslenir ve konuşmak ister. Anlatıcı Maymun’a sen mi konuştun diye sorar.  “- Tabii... Çünkü ben insanım.”

Anlatıcı bu maymun insanla konuşmaya başlar ve neden burada olduğunu sorar.  Maymun İnsan manidar şeyler sorar. “ Kafese giren insan yalnız ben değilim ya... Kimisi evlenir kafese girer, kimisi barem kafesine girer. Siz hiç kafese girmediniz mi?”  Anlatıcı “hem yazarım, hem de mizahçıyım” diye cevap verir.   Yazar ve mizahçı anlatıcı bu maymun insana neden buraya tıkıldığını sorar.  Bayan olduğunu söyleyen Maymun nedenlerini anlatır.”… Greta Garbo gibi omuzlarımın üzerine dağınık bırakırdım. Beni o zaman görmeliydiniz. Sonra Mariene Dietrich beni çekti. Kaşlarımı cımbızla aldım, kendimi ona benzettim. Suratıma Marlene Dietrich gibi uçuk verem sarısı pudra sürdüm. Tıpkı onun gibi avurtlarımı içeri çekerdim. Sonradan Zarah Leander ortaya çıktı Kim görse "Bizim Marilyn Monroe" diyorlardı.”

Bayan Maymun ve İnsanın macerası popüler olan her kadın aktriste benzemek ve onlar gibi olabilmek aça bası ile sürüp gitmiş en sonunda insanlıktan da çıktığı için onun insan değil maymun olduğuna hükmetmişlerdir.  “Bir gün sokakta gidiyordum. Beni yakalayıp buraya getirdiler. "Yapmayın, ben insanım!" diye bar bar bağırdım, dinletemedim.”

Bayan İnsan Maymun şimdi kafestedir.  Başında bir bakıcısı da vardır. Hatta maymunların bakıcısı insan gibi konuştuğunda ona çok sinirlenmektedir.  Bu İnsan Maymun sürekli itiraz etmiş ama en sonunda “ Bilirkişiler de maymun olduğuma dair bir rapor vermişlerdir.” Bayan İnsan Maymun , yazar ve mizahçı.ı anlatıcıya  “ Ben insan mıyım veya maymun muyum “diye sormuş Anlatıcı da onun maymun olduğuna hükmetmiştir.  Bu sırada bakıcı da gelmiş:  “hala mı maymun olmadığını ona buna söyleyip duruyorsun?” diye elindeki sopa ile zavallı hayvanı dövmeye başlamıştır.

Bayan İnsan Maymun  bakıcıdan sopa yerken hala  yazar ve mizahçı anlatıcıya “Ah, ne olur, şimdi hangi yıldızın süksesi var söylesenize?.. Diye yalvarmaya devam etmektedir.

Aziz Nesin İLE İLGİLİ LİNKLERİMİZ

·         Medeniyetin Yedek Parçası

·         Fil Hamdi Nasıl Yakalandı  (1956)

·          Damda Deli Var (1956)

·          Deliler Boşandı  (1957)

·         Toros Canava (1957)

·          Ah Biz Eşekler (1960)

·         Mutlu Kedi

·         Bayan Maymun

·         Dayanın Yurttaşlarım

·         Kadın Olan Erkek  (1955))

·         Zübük  (1961)

·         Şimdiki Çocuklar Harika(1967)

·         Tatlı Betüş  (1974)

·         Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz  (1977)

·         Tek Yol  (1978) Bir Çin Hikâyesi 

·         Memleketin Birinde Sadrazam Eşek

·         Nişan Alan Eşek 

·         Kargaların Seçtiği Padışah

·         Toros Canavarı (1963)

Aziz Nesin Tüm Şiirleri:  ttps://edebiyatvesanatakademisi.com/category/aziz-nesin-siirleri/413