Fil Hamdi Nasıl Yakalandı
“Fil Hamdi” veya “ Fil Hamdi Nasıl Yakalandı” adlı öykü Aziz Nesin’in kara mizah ve hiciv tarzında yazdığı öykülerden biridir. Öykü daha sonra tiyatro oyunu haline de getirilmiş, çeşitli tarihlerde defalarca da sahnelenmiştir.
İlk baskısı 1956 yılında yapılan öykü sonraki tarihlerde çağına uygun şekilde güncellenerek bir çok kez baskı görmüştür. Eserin ilk baskısı ile sonraki baskıları arasında bazı farklarda bulunmaktadır. Aziz Nesin pek çok eserini ilk baskısından sonra yeniden düzenleyen basıldığı yıla göre tekrar güncellemeyi adet haline getirmiş bir yazardır. Bu nedenle bu eserini de birkaç baskısında birkaç kez güncellemiştir.
Fil Hamdi Nasıl Yakalandı adlı öykü yayınlandıktan sonra diğer ülkelerde de ilgi görmüş hatta İtalya’da yapılan uluslararası mizah yarışmasında Altın Palmiye ödülünü de kazanmıştır.
Fil Hamdi Nasıl Yakalandı adlı öykü kitabının kahramanı olan Fil Hamdi adlı dolandırıcı gerçek hayatta yaşamış bir dolandırıcıdan esinlenerek oluşturulmuş bir karakterdir. 1950 li 1960 yılında Sülün Osman kadar meşhur bir dolandırıcı olan Ahmet Ferdi Ersiper, bu öyküdeki Fil Hamdi karakterinin esin kaynağı olmaktadır. Ahmet Ferdi Ersiper, 120 kglik ağır cüssesine rağmen polislerin elinden de dört kez kurtulmayı başaran hatta hapisten de kaçan meşhur bir dolandırıcıdır. Sülün Osman’ın aksine okumuş ve eğitimli biri olan bu adam daha ziyade tüccarları ve zenginleri dolandırmış, cüssesinden dolayı da kendisine fil Hamdi lakabı takılmıştır.
Aziz Nesin bu öyküsünde de sadece vakanın en net haliyle ortaya çıkarılmasına önem vermiş, mekan tasvirleri, iç betimlemeler, ruhsal çözümlemeler, analizler, benzetmeler ve edebi kıymet kazandıracak hiçbir özelliğe yer vermemiş, tüm dikkatini vakanın kara mizah şekli ile netleşecek seyrine ve monologların komedi ve hicvi oluşturacak şekilde tertibine dikkat etmiştir.
Hikâyedeki mekânlar belirsiz ve tasvirizdir. Öyküdeki vaka düzeni de diyaloglar içinden çıkarılmaktadır. Bu nedenle yazarın anlatımı belirsizleşir ve konuşanların kimlikleri öne çıkar. Öyküdeki diyaloglar halk ve polisler olarak iki büyük gruba ayrılır.
Öykünün Konusu
Fil Hamdi adında bir mahpus hapisten kaçmış , Eminyet Müdürlüğü kaçağın eşkalini bildirerek yakalanmasını istemiştir. Yakalayana da ödül vardır. Bunun üzerine işgüzar polisler eşgali uyan herkesi Fil Hamdi diye yakalar. Böylece çok sayıda Fil Hamdi yakalanır.
Öykünün Özeti
Fil Hamdi’nin nasıl kaçıp kaybolduğu etraflıca anlatılır. İstanbul Emniyet Müdürlüğü elden kaçırılan bu adamın eşkalini de belirterek yakalayanlara ödül verileceğini ilan eder.
Kaçağın eşkali ve adı hakkında verilen bilgiler şu şekildedir. Adamın adı Fil Hamdi’dir ve hapisten kaçtığında 120 kg ağırlığındadır. Fil Hamdi’nin, gözünün üstünde kaşı, bıyığın altında dudağı, dudağının altında da bir çenesi vardır.
Emniyet Müdürlüğü bu yakalama emrini bütün ülkeye gönderir. Fil Hamdi’yi yakalayana büyük bir ödül de verilecektir Bütün polis teşkilatı bu adamı yakalamak için seferber olur. Bunun üzerine memlekette 120 kiloluk ne kadar kaşı, gözü, bıyığı çenesi vb olan gariban varsa hepis de Fil Hamdi diye tutuklanıp kodese tıkılmıştır.
İstanbul Emniyet Müdürlüğünün Fil Hamdi’ye benzeyen düzinelerce kişiyi Fil Hamdi diye sorgu altına alır. Fakat hergün her yerde bir Fil Hamdi yakalanıp emniyete getirilmektedir. Bunun üzerine Emniyet Müdürlüğü tüm teşkilatlarına şu mesajı iletmek zorunda kalır. “ Filan filan tarihler itibarı ile yeterince Fil Hamdi’nin yakalandığı anlaşılmış olduğundan artık Fil Hamdi yakalanmasına gerek kalmamıştır."
Aziz Nesin İLE İLGİLİ LİNKLERİMİZ
· Fil Hamdi Nasıl Yakalandı (1956)
· Damda Deli Var (1956)
· Deliler Boşandı (1957)
· Toros Canava (1957)
· Ah Biz Eşekler (1960)
· Kadın Olan Erkek (1955))
· Zübük (1961)
· “Şimdiki Çocuklar Harika(1967)
· Tatlı Betüş (1974)
· Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz (1977)
· Tek Yol (1978) Bir Çin Hikâyesi
· Memleketin Birinde Sadrazam Eşek
· Toros Canavarı (1963)
Aziz Nesin Tüm Şiirleri: ttps://edebiyatvesanatakademisi.com/category/aziz-nesin-siirleri/413
