Ayine-i Gerdan
Eskiden Hint fakirleri hatta kalenderi dervişleri göğüslerinde bir ayna taşır, aynada kendine bakmak isteyenler bu aynaya bakarlarsa onlara biraz harçlık verirlermiş.
Zülfü şebin de yarin meh yüzünü gören der
Mağripte bir kalender ayine tuttu aya Fuzuli
Sevgilinin kara saçları arasında beyaz sinesini görenler bir kalenderinin Ay’a ayna tutuğunu zanneder Bunun dışında yuklkarıdaki beyitte de görüldüğü gibi ayna parlaklığı ve beyazlığı yönünden sevgilinin gerdanına benzetilmiş, bununla ilgili çok çeşitli hayaller ve mazmunlar üretilmiştir.
Niyet aynası bir işin olup olmayacağını öğrenmek için bakılan çini aynadır.
Hindu- yı- zülf elinde bir ayinedir ruhun
Nazırlar ana ki dü cihandan haber verir. Ahmet Paşa
Siyah zülüflerin ( Hindiler kara ve kesrettir . Aynalarına bakarak geleceği bilirler) ruhununun aynasıdır ki onlar iki cihandan da haber verir.
Cebhe mir’atı sanem hane-i dildir pak ola
Tutalım niyyetini etme ireat görünür
Ey sanem ( güzel –put) alın gönüldeki niyetlerin aynasıdır. Sen niyetini sakladığını sandığın için rahat ol. Biz o aynaya bakarak niyetini görürüz.
Nûr-ı şems-i bâdeye mir’ât-ı câm etdin beni
Kalmadı noksanım ey meh-rû tamâm etdin beni Şeyh Galip
Sevgili, aşığın gönül aynasında, güneş gibi doğdun Aşık gönlündeki bu güneşten başka hiçbir şeyi göremez; oldum.
